|
EVITA VOOR GEVORDERDEN (22-07-2002)
Pas als ik er al tot over mijn oren in zit,
begint het te dagen dat ik, een week na
de zelfstudie "Eva Perón voor
beginners" te hebben afgerond, druk
in de weer ben met het practicum "Evita
voor Gevorderden."
Toeval? Zaterdagochtend, nog voor 9 uur,
loop ik onderweg naar de confitería,
de brood-en banketbakkerij, langs grote
posters waarop Evita staat afgebeeld die
een menigte toespreekt: "Yo sé
que … - ik weet dat jullie mijn naam
hebben opgepakt en die als een vaandel meedragen
tot aan de overwinning." Onder de tekst
een logo dat bestaat uit de Argentijnse
driekleur en de tekst "50 jaar Evita
1952 - 2002" afzender "de werkers
in de telecommunicatie." Een straat
verder kondigt het theater Ateneo een herdenkingsavond
met zang en poëzie aan met "EVITA
LEEFT! door de mond van alle vrouwen."
Terug thuis, is er een direkt televisieverslag
vanaf de Plaza de Mayo over het Casa Rosada,
dat tijdelijk aan een filmmaatschappij is
verhuurd, en over de acteur Antonio Banderas.
Samen met Madonna speelde Banderas de hoofdrollen
in de film Evita, die daar voor een deel
werd opgenomen. Banderas is terug in Buenos
Aires voor de opnamen van "Imagining
Argentina" een film over de "desaparecidos"
van de militaire dictatuur die begon na
het afzetten van de volgende mevrouw Perón,
President Isabel, in 1976.
Toeval? Zaterdagmiddag bezoeken wij in La
Rural de Argentijnse tegenhanger van de
KunstRAI, de ArteBA2002. We wandelen één
keer rond om poolshoogte te nemen en na
een lichte lunch in het grand café
"Wine & Art" gaan we met nieuwe
energie op pad. Net zoals een week geleden
in het Centro Cultural Recoleta, sta ik
in La Rural onverwacht oog in oog met Juan
en Eva Perón. De stand van galerie
Mercedes Pinto, gespecialiseerd in hedendaagse
kunst, toont werken van Daniel Santoro.
Inderdaad, de illustrator van "Eva
Perón voor beginners" het boek
dat mij aanzette tot mijn studie Evitakunde.
Onder de titel "Evita, la lejana patria
de la felicidad … Evita, het verre
vaderland van het geluk" heeft Santoro
de dromen van Evita over een peronistische,
dat is een betere, samenleving op vele manieren
vorm gegeven. Aquarellen, acryl of olieverf
op doek, acryl en bladgoud op doek, keramiek
en andere technieken in gebruikelijke en
vooral ongebruikelijke formaten. Evita als
sfinx. Evita vele malen afgebeeld met een
bladgouden stralenkrans, Santa Evita. Een
Evita altaar, het verdrukte volk aanbad
haar immers? Evita, die de Amerikaanse ambassadeur
Braden onthoofd, als straf omdat de VS zeer
vocaal tegen de kandidatuur van Perón
ageerden. Perón zelf speelt niet
meer dan een bijrol in deze droomwereld.
Wél prominent aanwezig is "la
tercera posición - de derde weg",
die zich afzet tegen het kapitalisme en
het collectivisme. De weg van het midden?
Nee, de enige juiste weg, de weg van het
"justicialismo", de weg van de
gerechtigheid!
Toeval? Zaterdagavond herdenkt een tv nieuwszender
de vijftigste sterfdag van Evita met een
lange documentaire die begint met het burgerlijk
huwelijk van de Peróns in 1945. Er
wordt uitgebreid aandacht besteed aan Evita's
politiek zeer succesvolle reis naar het
Spanje van Franco (om de VS te pesten) en
naar andere Europese landen in 1947. Daarna
volgt een aaneenschakeling van massatoespraken
vanaf het balcon van het Casa Rosada en
radiotoespraken. Aanvankelijk krachtig en
uiterst strijdbaar tot op het laatst met
de zwakker wordende stem van een doodzieke
Evita. De "vaste" onderwerpen
in haast iedere toespraak zijn Perón,
de zorg voor kinderen en bejaarden, de verbetering
van de arbeidsomstandigheden en de arbeidsvoorwaarden
en de strijd tegen de ondernemers die steevast
"de verkwanselaars van het vaderland"
worden genoemd. Meer dan eens doen de beelden
sterk denken aan de strak geregisseerde
massabijeenkomsten in Nazi Duitsland of
in het voormalige Oostblok, maar wat een
uitstraling en wat een Latijnse emotie die
honderdduizenden en soms zelfs miljoenen
mensen op de been bracht.
Toeval? De documentaire eindigt met beelden
van 50 jaar geleden: lange rijen mensen,
die geduldig in de stromende regen staan
te wachten tot zij Evita de laatste eer
kunnen bewijzen en het oprechte verdriet
van "los humildes - de eenvoudigen"
de zwakken in de samenleving. Net zoals
toen in 1952 regent het zondagmorgen stevig
in Buenos Aires. Beter weer om wat ik gisteren
over Evita heb bijgeleerd te laten bezinken,
kan ik me nauwelijks voorstellen. Langzaam,
maar zeker beginnen in mijn hoofd de stukjes
van de Evitalegpuzzel hun plaats te vinden.
Het werk van Daniel Santoro, dat een zekere
verwantschap vertoont met het socialistisch-realisme,
is meer dan zo maar de verbeelding van een
droom. Het is een relalistisch beeldverslag
van de Argentijnse politieke geschiedenis
van de jaren 1944 tot en met 1952. Perón
was inderdaad niet meer dan een boegbeeld.
Het was Evita die gepassioneerd haar eigen
politieke idealen aan het verkondigen was
en in Juan Perón de perfecte partner
met de juiste militaire connecties had gevonden
om die te verwezenlijken. Met als gevolg
dat tegelijk met Evita veel van haar idealen
werden begraven.
|
