OVER DE GRENZEN (23-12-1993)

Mijn vriendin moest voor de Kerst nog snel even naar Lomé, de hoofdstad van Togo, om zich aldaar aan de universiteit voor een cursus in te laten schrijven. De reistijd van Lagos naar Lomé is een uur of vier. Dit wordt niet zozeer door de afstand (zo'n 200 km) bepaald, maar eerder door het oponthoud dat nog wel eens bij de te passeren grensovergangen kan ontstaan. Het ligt daarbij ook niet aan het vervullen van de noodzakelijke formaliteiten, 't is meer dat de immigratie en douaneambtenaren van de drie betrokken landen (Nigeria, Benin en Togo) ook een gezin hebben te onderhouden, terwijl hun salarissen niet hoog zijn en onregelmatig worden betaald. Bovendien loopt het tegen het einde van het jaar, een extra dure periode waar ter wereld je ook woont.

Mijn vriendin is in het bezit van een geldig Nigeriaans paspoort en een geldig vaccinatiebewijs. Hoewel handig, blijkt het niet direkt essentieel, zonder deze dokumenten had ze de reis ook redelijk probleemloos kunnen maken. Ook het feit dat de drie landen lid zijn van de ECOWAS de economische unie van West Afrikaanse staten een soort EEG, waarbinnen de inwoners van de aangesloten landen, mits in het bezit van een geldig paspoort of ECOWAS travel card, zich vrij kunnen verplaatsen, speelt nauwelijks een rol. Afspraken tussen regeringsleiders zijn de zaak van regeringen, de mannen aan de grenzen hebben hun eigen verantwoordelijkheid en passen hun eigen regels toe!

De chauffeur van de auto en de regelmatig op deze route reizende medepassagiers kennen de geldende "tarieven" die bij iedere grensover gang moeten worden betaald om ongestoord verder te kunnen reizen. De chauffeur treedt als onbezoldigd ontvanger op en weet bij elke grens post welk bedrag hij aan welke ambtenaar dient af te dragen.
Bij de eerste grensovergang aan de Nigeriaanse kant drie keer 20 Naira per persoon: voor de gezondheidskontrole, de paspoortkontrole en de douane. Heb je bagage bij je, dan moet er afhankelijk van de grootte van het pakket een bedrag worden bijgestort om aan verdere kontrole en dus de heffing van "echte" rechten te ontkomen. Aan de Beninese kant zijn de kosten CFA 200 voor hen die een paspoort bezitten, zonder paspoort mag je voor het dubbele bedrag het land binnen. Het zelfde bedrag is aan de grensovergang van Benin naar Togo aan beide kanten van de grens verschuldigd, voorwaar een mooi voorbeeld van uniforme grenstarieven.

Op de weg terug, een dag later, en dank zij attente medereizigers, blijkt dat er aan de Nigeriaanse grens voor studenten een speciaal verlaagd tarief van toepassing is. In plaats van drie keer 20 Naira, hoeft mijn vriendin, als studente, dit bedrag maar een keer te betalen! Bij het ontbreken van een geldig ontvangstbewijs, kunnen eerder teveel betaalde bedragen helaas niet worden terug gegeven.

NB Bovengenoemde "tarieven" gelden uitsluitend voor lokale reizigers. Voor anderen wordt het goed Nederlandse principe van "druk naar draagkracht" toegepast.