CELLENTEKORT (13-06-1993)

In Nigeria bestaat er niet zozeer een cellentekort, maar een teveel aan gevangenen. De overbevolking van cellen en gevangenissen kent vele oorzaken. Een belangrijke groep celbewoners wordt gevormd door arrestanten in afwachting van hun proces. Geen kinderachtig gedoe dat een voorarrest niet langer dan een beperkte periode kan duren of gezeur over vormfouten. Voorarrest kent, naar het schijnt, geen tijdslimiet en jaren wachten op de gang naar de Rechtbank, is niet ongewoon. De duur van het voorarrest kan echter wel worden bekort. Tenminste indien de arrestant over voldoende geld en goede relaties beschikt, dan is voorlopige invrijheidsstellingen tegen betaling van een borgsom mogelijk. Dit recht moet vaak worden gekocht en wie over onvoldoende middelen beschikt, blijft zitten waar ie zit: in de cel.

Over het aantal bewoners per cel wordt ook niet al te moeilijk gedaan. De in Nederland wat gedateerd klinkende logica, dat ernstige wetsover treders dienen te worden ingesloten, bepaalt het aantal bewoners per cel en niet de vraag of het al dan niet aanvaardbaar is of een cel door een of meedere gevangenen kan worden gedeeld. Terwijl er om deze reden in Nederland nu al tot moordenaars toe worden heengezonden.

Omdat het cellentekort toch wel erg nijpend is, maar helaas de fondsen om nieuwe gevangenissen te bouwen ontbreken, wordt er op een aantal manieren aan de beperking van de gevangenispopulatie gewerkt. In de eerste plaats dient het aantal arrestanten te worden beperkt. Meer en meer potentiële arrestanten komen dan ook niet meer in de cel, maar in het lijkenhuis terecht. Vuurgevechten met de politie tijdens de poging tot arrestatie zijn hiervan de oorzaak. Regelmatig worden er door de politiekorpsen, met enige trots, cijfers bekend gemaakt over het aantal misdadigers dat, bij gewapend dan wel ongewapend verzet tegen de arrestatie, letterlijk het loodje heeft gelegd. Zo meldde de Commandant van Politie in de deelstaat Delta vorig jaar, dat tijdens de eerste zes maanden van 1992 aldus 53 verdachten werden gedood.

Officieel wordt er ook hard gewerkt om het aantal arrestanten, dat in afwachting van voorgeleiding celruimte bezet houdt, te verminderen. Er zijn een aantal speciale rechterlijke commissies aan het werk, met het doel arrestanten die al langer in voorarrest zitten, dan de strafmaat die voor hun misdrijf geldt, in vrijheid te stellen. Vele duizenden gevangenen zijn door deze aktie inmiddels uit de gevangenis bevrijd.

De door de celbewoners meest gevreesde methode om meer ruimte te scheppen, is echter het "de politie helpen bij het verdere onderzoek". Het aantal misdadigers dat, volgens de politie, tracht te ontvluchten en op de vlucht wordt neergeschoten, heeft een dusdanige omvang aangenomen dat er in dag en weekbladen uitgebreid aandacht aan wordt besteed. Volgens persberichten worden de slachtoffers vaak nog met boeien aan polsen en enkels en kogelinslagen aan de voorkant van het lichaam, door de politie bij de lijkenhuizen afgeleverd.

Uiteindelijk vormen de gevangenissen zelf de grootste bedreiging van lijf en leden van de gevangenen. Een combinatie van slecht voedsel, ontbrekende sanitaire voorzieningen en matige medische faciliteiten, leidt al geruime tijd tot meer plaats dan welk overheidsplan ook.