VERJAARDAGSFEEST (30-08-1992)

Tijdens de weekeinden zie je in Lagos vaak straten, die voor het verkeer zijn afgesloten omdat er een feest wordt gegeven in de open lucht. In een tropisch klimaat kan dat dus het hele jaar door. Als passant kan je moeilijk zien om wat voor soort feest het gaat, want of het nu om een begrafenis, bruiloft of verjaardag gaat, uiterlijk lijkt het allemaal heel erg op elkaar. Afgelopen zaterdag was ik uitgenodigd op het verjaardagsfeest van de grootmoeder van een vriendin in Adekunle, in het stadsdeel Yaba van Lagos. Dit verjaardagsfeest was bijna een kopie van de begrafenis van haar grootvader eerder dit jaar.

Toch ontdek ik steeds weer eerder onopgemerkt gebleven aspekten. Deze keer zat ik aan een tafel vlak bij een van de podia, waarop een Yoruba orkest optrad, en kon de organisatie van het geld verdienen goed bekijken. Wat mij in andere Afrikaanse landen al eerder is opgevallen, is dat de artiesten voor een kleine gage optreden. Tijdens het feest echter wordt het grote geld verdiend, door het zingen van lofzangen op de aanwezigen. Terwijl de band optreedt, zie ik een man met schrift en balpen rondgaan en namen van dansende gasten noteren. Met enige regelmaat meldt hij zich bij de voorzanger, die de namen bij herhaling in zijn gezang verwerkt. Degene die wordt bezongen meldt zich op het podium en "sprayed" de zanger, door hem bankbiljetten op het voorhoofd te plakken. Afhankelijk van de waarde van de biljetten, duurt de lofzang langer of korter. Naast de zanger staat de "penningmeester" van de band, die zorgt dat de bankbiljetten worden verzameld en in een soort schatkist op het podium worden gedeponeerd. Later wordt er ongetwijfeld keurig afgerekend.

Ook de jarige wordt "gesprayed". Zij beweegt zich statig over het feestterrein en begroet links en rechts familie, vrienden en vrienden van vrienden. Tijdens haar rondgang wordt zij gevolgd door een kleindochter, die een grote plastic bij zich heeft. Zij is vandaag de onbezoldigd ontvanger van al het geld dat haar oma wordt geschonken. De rondgang wordt ongeveer ieder uur herhaald, want tijdens dit soort feesten is het een voortdurend komen en gaan van genodigden en iedereen moet uiteraard in de gelegenheid worden gesteld zijn of haar (monetaire) geschenk aan te bieden.

Hoe je op een doeltreffende wijze bedelaars van je af kunt houden, is iets ander wat ik deze keer heb geleerd. De meeste van de in Lagos werkzame bedelaars zijn uit het Moslim Noorden van het land afkomstig en spreken Hausa. Op ieder feest komen ze af, als vliegen op de stroop. Nasiru, een Hausa sprekende vriend die naast mij zat, kreeg er al snel genoeg van dat ik voortdurend door de bedelaars werd lastig gevallen en sprak de bijkans magische woorden "Allah ya kawo" uit. Allah will provide oftewel, Allah zal voor je zorgen. De formule werkt als het wasmiddel dat vlekken als sneeuw voor de zon doet verdwijnen, het werkt gewoon weg fantastisch, de bedelaars en hun begeleiders verdwijnen onmiddelijk.
Uiteraard heb ik als zuinige Nederlander de formule onmiddelijk uit het hoofd geleerd en zal niet aarzelen er op toekomstige feesten er veelvuldig gebruik van te maken!