HUNDRED EXPERTS LIMITED (15-08-1992)

Wanneer een student in Nigeria afstudeert aan een Universiteit of eindexamen doet voor het HND (Higher National Diploma), een Hogere Beroepsopleiding, dan moet er, net zoals overigens in Nederland, een afstudeeropdracht worden uitgevoerd. Belangrijke onderdelen van de deze opdracht, algemeen aangeduid als "my project", zijn een praktijk en literatuuronderzoek om een goed inzicht te verkrijgen in de behandelen problematiek. De definitie van het onderwerp en de aanpak en voortgang van het onderzoek dienen voortdurend te worden voorgelegd aan en te worden besproken met de Project Coordinator. De Project Coordinator is ook degene die zijn goedkeuring dient te hechten aan de uitkomsten van het onderzoek, de conclusies en de daaruit voortvloeiende aanbevelingen. Zonder zijn certificerende handtekening is al het werk voor niets geweest, omdat er dan geen cijfer kan worden toegekend.

Het literatuur en praktijkonderzoek vallen beslist niet mee. Een aantal HND afstudeeropdrachten, die ik van nabij heb kunnen volgen eisten een flinke dosis doorzettingsvermogen, niet in de laaste plaats door het vaak wispelturige optreden van de project coordinatoren. Literatuuronderzoek in Nigeria valt niet mee, sommige voorgeschreven studieboeken zijn in het land niet verkrijgbaar en moeten via bevriende relaties uit het buitenland worden meegebracht. Daarnaast beschikken de bibliotheken van Universiteiten en HBO opleidingen veelal slechts over weinig en dan vaak ook nog gedateerde vakliteratuur.
Voor het praktijkonderzoek wordt van de student verwacht niet enkele, maar bij voorkeur tientallen en indien enigszins mogelijk een paar honderd enquetteformulieren te verspreiden om een diepgaand inzicht in de te behandelen problematiek te verwerven. Evenzeer essentieel zijn een flink aantal toelichtende interviews met geënquetteerden.

De allergrootste moeilijkheidsfaktor in de meeste onderzoeken die in de Nigeriaanse stad Lagos worden uitgevoerd is echter van praktische aard. Slechte telefoonverbindingen, functionerende openbare telefooncellen bestaan er nauwelijks, en onbetrouwbare posterijen dwingen de student alle enquetteformulieren zelf uit te zetten en alle afspraken voor interviews persoonlijk te gaan maken. In een stad met een bevolking van zo'n tien miljoen inwoners, waar door de enorme verkeerschaos dagelijks meer tijd in nauwelijks bewegende files wordt doorgebracht dan 's nachts in bed, verwordt de afstudeeropdracht voor de studenten tot een tot leven gewekte nachtmerrie.

Slimme zakenlieden, waar ook ter wereld, spelen steeds weer in op wat zo mooi de gaten in markt heten. Zo ook Hundred Experts Limited, een bedrijf dat gevestigd is in Surulere, een deelgemeente van Lagos. Het visitekaartje van de general manager meldt met gepaste trots dat de onderneming met name is gespecialiseerd in "Educational Consultancy". Sociale dienstverlening? Ja, maar dan wel sociale dienstverlening met een bizondere karakter, een soort arbeidsbemiddeling eigenlijk. De "Hundred Experts" zijn studenten zonder geld of net afgestudeerden zonder baan, die op freelance basis studenten mét geld "helpen" met het schrijven van hun afstudeeropdracht. Nadat de afstudeeropdracht is gedefiniëerd en goedgekeurd door de Project Coordinator, dan zorgen de "Hundred Experts" voor de rest, zodat de afsturende student zich volledig op de andere examenonderwerpen kan concentreren en zijn of haar kans op slagen aanmerkelijk vergroot. Om voeling met het onderzoek te houden, overlegt de student bij tijd en wijle met het bedrijf en participeert ook in een beperkt aantal interviews, zodat bij eventuele navraag het beeld van "aktief veldonderzoek" in stand blijft. Eenmaal klaar wordt de scriptie door de student in concept ter beoordeling aan de project coordinator voorgelegd en na diens goedkeuring wordt het geheel keurig gedrukt en gebonden opgeleverd en kan de rekening worden voldaan.