VOLKSTELLING (maart 1989)

Er zijn in Nigeria een aantal dagen per jaar, waarop je door de overheid tot thuis blijven wordt verplicht of althans in belangrijke mate in je bewegingsvrijheid wordt beperkt.
Zo is daar iedere laatste zaterdag van de maand "environmental day", waar je tussen 7 en 10 uur 's ochtends wordt geacht de rommel in en om de woning op te ruimen. Ook tijdens de verkiezingen voor de lokale overheden, in december 1990, mochten we van 6 uur 's ochtends tot 6 uur 's avonds uitsluitend de straat op om, op een van te voren bepaald tijdstip, te voet van huis naar het stemlokaal te gaan om een stem uit te brengen op een van de twee door de regering goedgekeurde politieke partijen. Deze week was er dus de proef voor de in oktober a.s. te houden Volkstelling, alhier beter bekend als de "trial census".

In 1973 werd de laatste keer een volkstelling in Nigeria gehouden. In dat jaar werd er echter op een dusdanig grote schaal gefraudeerd, dat men daarna maar geen nieuwe poging tot telling heeft gewaagd. Deze keer wil men goed beslagen ten ijs komen, voor zover dat in een tropisch klimaat mogelijk is, vandaar de proef telling.

De proef zou drie dagen gaan duren: dinsdag, woensdag en donderdag en zou ongeveer 20% van de bevolking moeten omvatten. Gedurende de eerste dag van de proef was het een ieder verboden zich tussen 6 uur 's ochtends en 6 uur 's avonds op straat te begeven. Aan het einde van de eerste dag, zouden de gedragsregels voor de tweede dag via radio en tv worden bekend gemaakt. Dat gebeurde dus niet, waarop een ieder "het zekere maar voor het onzekere nam" en dus gewoon thuis bleef. Achteraf bleek dit niet de bedoeling te zijn geweest, want in de loop van de middag begonnen radio en tv een oproep van de regering te verspreiden, waarin allen werd opgedragen morgen het werk te hervatten, terwijl voorts werd gemeld dat er deze dag zo wie zo al gewerkt had moeten worden.

De proef wordt door de officiele woordvoerders "als zeer geslaagd" omschreven. Dat hier en daar geen tel formulieren, balpennen of vervoermiddelen voor de volkstellers beschikbaar waren, is een te verwaarlozen detail. Stempelkussens, nodig om de getelden het officiele tel formulier, bij wijze van handtekening, van hun duimafdruk te laten voorzien, ontbraken ook nog al eens. Maar goed uiteindelijk was het ook de bedoeling om van deze proef te leren en dus mochten er kleine fouten gemaakt worden.

In oktober aanstaande zullen ongeveer 1 miljoen volkstellers op weg gaan om vast te stellen hoeveel Nigerianen er in dit land wonen. Volgens de Verenigde Naties zijn dat er ongeveer 120 miljoen, volgens de Nigeriaanse overheid tussen de 50 en 150 miljoen. De officiele volkstelling zal deze cijfers ongetwijfeld gaan bevestigen. De telling zal naar verwachting tussen de een en twee weken gaan duren.