EVEN TERUG NAAR LAGOS - 11 (12042023)

Tja, dat werk van die Hew Locke. Aan de wanden van de zaal hangen onder de noemer How Do You Want Me? een aantal driedimensionale collages die Locke tot eendimensionale afbeeldingen heeft gereduceerd, door er foto's van te maken en die te exposeren. Op de vloer staan vier driedimensionale Ambassadors, stoere op het paard gezeten Afrikaanse krijgers, die hij in opdracht van de Lowry Gallery in Salford maakte en die misschien daardoor wel vrij fantasieloos Ambassador 1, Ambassador 2, Ambassador 3 en Ambassador 4 zijn gedoopt. Salford ligt in de buurt van Manchester, de stad waar beeldend kunstenaar L.S. Lowry woonde en werkte, iemand van wie ik eerlijk gezegd nooit eerder had gehoord. Maar goed, die lui hebben kennelijk een grote zak met geld staan om in hun ogen veelbelovende beeldend kunstenaars opdrachten te geven, naar het resultaat waarvan ik vandaag in de Kunsthal sta te kijken. Laat ik er gelijk maar bij zeggen dat het alles behalve fantasieloze en zeker geen saaie kleurloze werken zijn die hij heeft geconstrueerd, want de kunstenaar blijkt ook nog eens een fantasierijke knutselaar te zijn. Iets waarvan je, nu er vlak na de opening vrijwel geen andere bezoekers zijn, op je gemak van dichtbij de details kunt bekijken. Die zijn over een dik uur natuurlijk niet verdwenen, maar door de drukte kan er dan vast geen goed oogcontact meer worden gemaakt.

Hew Locke kwam op de titel How Do You Want Me? door de alledaagse vraag die mensen stelden - of misschien nog wel stellen - van wie een foto of portretfoto werd gemaakt: Hoe wil je dat ik kijk? Zeker in de tijd dat er in het bijna donker een fotorolletje in de Agfa Clack werd gedraaid om te voorkomen dat teveel licht het rolletje zou kunnen bederven én toen foto's heel zorgvuldig werden genomen omdat, als ik het me goed herinner, er met één rolletje maar 12 foto's konden worden gemaakt. Dankzij het verdringen van het rolletje door een geheugenkaartje en de komst van de mobiele telefoon met beeldscherm en camera kunnen er nu vrijwel onbeperkt foto's en filmpjes worden gemaakt en, zeker als die niet bevallen, vrijwel gelijktijdig weer worden verwijderd. Hoewel ik geloof dat je tegenwoordig in goed Nederlands deleten moet zeggen... Om de collage van de volgens Locke “mislukte mooie baljurk” voor de foto Serpent of the Nile te kunnen maken, heeft hij vast de afvalbak van een kinderdagverblijf leeggeklauwd of afgekeurde poppen van een speelgoedfabriek gekregen. Want waar anders haal je een paar bijna complete, maar vooral losse kopjes, armpjes en beentjes van afgedankte plastic kinderpoppen vandaan om die een plekje te geven tussen de ellenlange halskettingen en kunststof bloemen van een baljurk? Maar goed, ik ben hier om Toussaint Louverture te gaan ontdekken, de Haïtiaanse Vader des Vaderlands. Heb geen idee waar hij gevonden kan worden. Waarom hij is afgebeeld spreekt voor mij eigenlijk vanzelf: krijgsheren met een Afrikaanse achtergrond onder elkaar.

Voordat het zover is, de introductie die naast de ingang van de zaal hangt nog maar eens op mijn gemak lezen, want de eerste keer ging die na de openingszin gelijk al enorm boven mijn pet: Overlevenden te paard in een dystopisch, afgebrand landschap, op weg naar de toekomst. Zo omschrijft Hew Locke the Ambassadors..... Dystopisch? Degenen die In the Black Fantastic naar de Kunsthal hebben gehaald, gebruiken dat woord ongetwijfeld met grote regelmaat, mij zegt het helemaal niets of op z'n Rotterdams: geen ene reet. Terug thuis kom ik er achter dat dystopie het tegenovergestelde is van utopie, oftewel een al dan niet denkbeeldige samenleving met niets anders dan ontieglijke kutkenmerken waarin ik beslist niet zou willen leven. De gemiddelde bezoeker van de Kunsthal begrijpt de Nederlandse taal vast stukken beter dan ik die ruim de helft van zijn leven in andere taalgebieden heeft gewoond en gewerkt en daardoor het contact met de moedertaal af en toe even kwijt is. De ruiters zijn uitgedost met rijk gedetailleerde ambtsgewaden, militaire onderscheidingen ........ Ze doen zowel denken aan standbeelden in de openbare ruimte als aan levende mensen die de zware last van de koloniale geschiedenis dragen, gaat de tekst verder. Dat de ruiters, evenals de paarden waar ze op zitten trouwens, mooi zijn uitgedost kan iedereen zonder enige moeite vaststellen, hoe de zware last van de koloniale geschiedenis wordt gedragen, blijft voor mij een raadsel. The Serpent of the Nile hangt naast Ambassador 1, iets dat misschien wel bewust zo gedaan is omdat beide, hoewel the Serpent in 2007 werd gemaakt en the Ambassador in 2021, best aardig wat gemeen hebben. Zo is daar het wapenschild met de Britse kroon, de bloemen en de kettingen, maar in plaats van de poppetjes in de collage, zijn er in de paarden een grote hoeveelheid slordig met kruisschroeven bevestigde doodskoppen te zien die af en toe worden opgefleurd met het opgehangen lichaam van een tegenstander.....

slot volgt