HERINNERINGEN AAN DIEGO 5 – MARADONA OVERLEDEN (10122020) – Gastbijdrage van Niek Boot

Rond half twee lokale tijd op woensdag 25 november kreeg ik in de whatsapp groep van Nederlanders in Argentinië een berichtje van twee woorden: Maradona overleden. Mijn reactie erop was: “Cristina blij, kan ze er weer wat wetten doorheen jagen terwijl iedereen naar de Maradona Memorials zit te kijken.” Cristina Kirchner was van 2007 tot 2015 president van Argentinië en is thans vice-president. De afzender van het overlijdensbericht reageerde daarop met: “Ah, wat cynisch, Niek. Volksheld dood.” Vergeleken met deze Cristina was Maradona in alle opzichten een heer. Cristina is als politica bijna net zo vaardig als Maradona als voetballer was, maar ze laat hem vér achter zich wanneer het gaat om het wijzigen van regels tijdens het spel. Wij zijn en worden hier intussen inderdaad doodgegooid met Maradona Memorials, pas een week later komen er weer wat programma´s die níet alleen maar over el Diego gaan. Wat maakt hem zo speciaal? Hoe krijgt hij het voor elkaar dat fans van de aartsrivale clubs Boca Juniors en River Plate elkaar op de dag van de begrafenis huilend in de armen vallen?

Diego's toverkunsten op het veld in zijn toptijd staan buiten kijf. In meer dan één verslag wordt benadrukt dat hij vrijwel in zijn eentje de wereldtitel op het WK 1986 in Mexico voor Argentinië had binnengehaald na in de kwartfinales met twee goals - één met de hand en één een juweel volgens de regels – Engeland, vijand nummer één van Argentinië, uitgeschakeld te hebben. Argentijnen van 50 jaar en ouder hebben de topjaren van Maradona bewust meegemaakt. De militaire tijd, die een wond veroorzaakte die waarschijnlijk nooit zal helen, was van 1976 tot 1983. Dat was de tijd waarin Maradona, geboren in 1960, zijn zegetocht begon. Tussen twee haakjes: die militaire regering verplichtte Argentijnse clubs om voor het WK van 1978 spelers voor de selectie ZES MAANDEN lang aan de voetbalbond af te staan. Maradona, toen pas 17, zat bij de selectie maar werd twee weken voor het WK door coach Menotti naar huis gestuurd “omdat hij hem te jong vond, en vier spelers had voor die positie op het veld”. Het zou het resultaat voor Nederland vermoedelijk niet veranderd hebben, maar misschien wel wat verteerbaarder hebben gemaakt.

Sinds 1980 is het land door vier diepe crises gegaan (1988/89, 2001/02, 2008/09 en nu alweer sinds 2017). Daartussendoor in is het maar zelden lang goed gegaan. Argentijnen zijn zich maar al te zeer bewust dat ze na de rijke jaren aan het begin van de 20ste eeuw de trein hebben gemist en dat ze nu om de zoveel jaar het IMF nodig hebben om ze weer even op een beter spoor te krijgen. Dat is een deprimerende situatie. Niet voor niets is de tango de muziek van wat had kunnen zijn maar nooit bereikt is of van wat voorgoed verloren is gegaan. En dan staat er een Maradona op. Die schonk het land een licht, een hoop, een vreugde die al die somberheid in het niet deed verdwijnen. Een citaat van een rouwende op de dag van de begrafenis: “Toen ik klein was hadden we thuis vaak niet te eten, maar Maradona deed de honger even vergeten. Het waren de énige momenten van vreugde in mijn jeugd.” Is het dan gek dat zulke herinneringen al die misstappen van Maradona doen verbleken?

Dat die liefde en fascinatie is overgedragen aan de volgende generatie, was na zijn dood goed merkbaar. Zijn misstappen, en de manier om ermee weg te komen, maken hem in de ogen van veel Argentijnen nóg sympatieker, maken het nóg makkelijker om je met hem te identificeren in de hoop dat een beetje, een klein beetje van zijn ster op jou afstraalt. Zo leerden pers, pausen en politici dat banden met Maradona altijd goed zijn voor hun zaak. Helaas ook de maffia in Napels. Allen hebben naar hartelust gebruik en vooral misbruik van hem gemaakt. Zo belde de Argentijnse president op de dag van Diego's overlijden met zijn familie om te vertellen dat hij DRIE dagen Nationale Rouw had afgekondigd én om la Casa Rosada, het presidentiële paleis, aan te bieden om hem op te baren. Het alternatief zou het stadion van zijn eerste, of zijn laatste, club geweest zijn. Helaas accepteerde de familie het aanbod, op voorwaarde dat het wel ´s middags om vier uur klaar moest zijn. De regering dacht dat er wel een miljoen mensen langs de baar zouden willen lopen. Dat plan was dus bij voorbaat tot mislukken gedoemd. Toen om vier uur de vice-president Cristina, die niet van pers of publiek houdt, langskwam en vroeg het paleis even dicht te doen, braken rellen uit en drongen een kleine honderd hooligans het paleis binnen. Tóch weer een smet op het blazoen. Het was een goed moment voor Diego om uit te stappen, aan het misbruik komt echter geen einde. Pers en televisie houden zich thans bezig met de vraag of de behandelend arts de dood verweten kan worden en hoe de erfenis “van minstens 50 miljoen dollar” verdeeld gaat worden. En er is intussen een jongedame van 25 naar de rechter gestapt die claimt zijn dochter te zijn; de rechter verbood daarop tot nader order Maradona's geplande crematie. Nee, we zijn voorlopig nog niet van hem af.