OP ONTDEKKINGSREIS IN ROTTERDAM - 26 – LET'S GET PHYSICAL - 2 (24092020)

Toen ze in Atelier van Lieshout met het ontwerp van de Wellness Skull bezig waren en nog naar een passende naam zochten, hebben ze in het woordenboek vast heel snel over de eerste en meer eenvoudige betekenis van het woord wellness, die lichamelijk welbevinden is, heen gelezen. In de Dikke van Dale, waar men zegt met zorgvuldigheid en respect sinds 1864 de Nederlandse taal zo compleet mogelijk te beschrijven, alsof een Engels woord als wellness Nederlandse taal zou zijn, staat nog een tweede betekenis: wellness - activiteiten, voorzieningen en producten die kunnen bijdragen tot de verhoging van het lichamelijk welbevinden (zoals sauna's, stoombaden, schoonheidsbehandelingen). Want dankzij de toelichting die bij het object staat, kom ik erachter dat zich in de nek van het doodshoofd een bad zou bevinden en hogerop in de hersenpan zelfs een sauna. Je kan er jammer genoeg niet even een kijkje nemen, omdat de deurtjes in het achterhoofd stevig zijn gesloten. Vandaar ook dat de ogen, waaruit stoom zou komen als de sauna in gebruik zou zijn, er doods uitzien. Het ding zou een aanklacht tegen de wellnessrage zijn, iets dat ik zonder die toelichting en het raadplegen achteraf van het woordenboek totaal aan mij voorbij zou zijn gegaan. Het lijkt daarom een nogal elitair protest dat slechts kan worden begrepen door de incrowd, hetgeen volgens hetzelfde wellnesswoordenboek een gesloten groep is.

Zo'n honderd meter verderop in de richting van Schiedam staan twee voormalige kantoortorens waarin tot vijf jaar geleden Rotterdamse gemeenteambtenaren hun werkdagen doorbrachten, daar speelt diezelfde gedachte opnieuw door mijn hoofd bij de Statistocrat. Een hoekig beeld van mooi gecorodeerd cortenstaal dat, al dan niet met voorbedachten rade, daar is geplaatst ter herinnering aan die dagen van weleer. Zou Statistocrat een samenvoeging zijn van statistieken en burocratie of technocratie? Dat meen ik op te kunnen maken uit het bijschrift, waarin wordt geklaagd dat “de Statistocrat de heerser van morgen is omdat statistieken niet alleen helpen om trends te begrijpen en ontwikkelingen te voorspellen, maar ook star en dwingend zijn en dat ons leven in toenemende mate wordt bepaald door big data en algoritmen.” Om dat te visualiseren bestaat het beeld, volgens de makers althans, uit wat de staven van een staafdiagram zouden zijn. Voor hen die niet zo vertrouwd zijn met de statistiek: een staafdiagram is een grafiek die bestaat uit horizontale of verticale staven waarvan de hoogte of lengte weergeeft hoe vaak iets is waargenomen of voorkomt. Zo zouden wat mij betreft de woontorens waar het beeld voor de ingang staat de verticale staven van een staafdiagram kunnen zijn die twee Rotterdamse trends in beeld brengen: hoogbouw – de torens zijn 95 meter hoog - én een woonbestemming geven aan kantoorgebouwen. Als het gebruik naderhand verandert, verandert de naam soms ook. Europoint II en Europoint III was de naam in hun kantoortijd, sinds 2018 heten de woontorens The Lee Towers. Dat is te danken – of te wijten – aan Arjan Lubach die in januari 2017 in zijn tv-programma, kort na de inauguratie van Donald Trump tot de 45ste president van de Verenigde Staten, Nederland bij hem introduceerde met een kort filmpje “op een manier die hem wel zou aanspreken.” Op YouTube is het inmiddels bijna 30 miljoen keer bekeken. Na onder meer traditionele windmolens, Ponypark Slagharen en de Afsluitdijk, komt de Rotterdamse zanger Lee Towers in beeld en verklaart Lubach: Jullie hebben de Trump Towers, wij hebben Lee Towers. Geweldige stem! En wat als een grap begon.......

Met in de kontzak de voor A4 veel te grote kaart die op de website van de beeldenroute staat, maar die ik desondanks heb afgedrukt, loop ik het in transitie verkerende gebied rond de Merwehaven in. Wat ik niet zo goed begrijp is waarom al de in en rond de stad gegraven havens die hun havenfunctie hebben verloren niet worden gedempt om er bijvoorbeeld de zo hoognodige woningen te bouwen. Als de Zuiderzee kan worden afgesloten en de IJsselmeerpolders kunnen worden aangelegd, moet het dempen van de Merwehaven – of de Waalhaven, de Lekhaven, de Rijnhaven of al die andere overbodig geworden gegraven havens – toch een fluitje van een cent zijn? Maar misschien woon ik al te lang niet meer in Nederland om te kunnen begrijpen waarom deze vraag kennelijk niet gesteld mag worden of kan worden beantwoord. Ik loop langs het stuk van de Marconistraat waar tot niet zo lang geleden fruit van overzee werd gelost en geveild om daarna over de weg of het water te worden afgevoerd. En als je je zoals ik herinnert hoe druk het er altijd was, is het onvoorstelbaar hoe troosteloos en verlaten het er nu bij ligt. Maar goed, ik ben onderweg naar het volgende beeld dat Vice heet, een beeld van polyester uit 2014 dat bij de oude Citrusveiling moet staan, het naoorlogse op maat gemaakte gebouw van de hand van ir. H.A. Maaskant. Jawel, dezelfde architect die onder andere ook het Groothandelsgebouw en de Euromast ontwierp. Het beeld is al van veraf te zien: 't Is een enorme bankschroef.

wordt vervolgd