OP ONTDEKKINGSREIS IN ROTTERDAM – 24 – STILTE VOOR DE BEELDENSTORM?

Nu de Franse grens maandag weer open gaat, is na een coronaverbanning van ruim drie maanden mijn repatriìëring eindelijk aanstaande en heb ik mij stellig voorgenomen voorlopig niet nog eens “voor een paar dagen” naar Rotterdam te zullen gaan. Terwijl ik dat bedacht, vroeg ik me gelijk af of het standbeeld van Piet Hein, die in zijn geboorteplaats Delfshaven stoer over de Achterhaven richting Schiemond kijkt, er dan nog wel zal staan. Want nog maar een paar dagen geleden bekladden de Helden van nooit de sokkel met de woorden killer en dief vanwege zijn vermeende betrokkenheid bij de slavenhandel. Gelul, want daar is hij nooit bij betrokken geweest. Maar, zo betogen de actievoerders, het monument voor de man die in 1628 in de Zilvervloot veroverde, staat er ter ere van een “rovende moordenaar wiens standbeeld een schaamteloos vertoon is van koloniale nostalgie.” Werd er dan op de lagere- of middelbare school van de actievoerders nooit over de Tachtigjarige Oorlog gesproken, de Nederlandse onafhankelijkheidsoorlog tegen de Spanjaarden? Of hebben ze toen niet opgelet? Terwijl ik er foto's sta te maken, spreekt iemand een andere voorbijganger luidkeels aan. Die zegt dat Piet Hein toch alleen maar de Zilvervloot op de Spanjaarden heeft veroverd, dus waarom al dat gedoe? “En hoe kwamen die Spanjaarden dan wel niet aan al dat zilver? Hadden die het niet geroofd van de Zuid-Amerikanen?” Dat valt niet te ontkennen. Dus, zo stelde hij vast, was Piet Hein ook fout en moet het standbeeld verdwijnen.

Verder langs de Achterhaven in de richting van de Nieuwe Maas. Tegenover het voormalige VOC Zeemagazijn ligt tijdelijk een replica afgemeerd van het VOC-schip de Halve Maen, dat met Henry Hudson als kaptein als eerste de rivier opvoer die naderhand naar hem vernoemd zou worden en op de oevers waarvan enkele jaren later Nieuw Nederland en Nieuw Amsterdam – het latere New York – zouden worden gesticht. Volgens de beheerder van het schip werd het vannacht extra bewaakt want “we kregen signalen dat mensen verontwaardigd waren over het feit dat dit schip in hun wijk ligt.” Als ik zelf iets verderop, tussen de Molen de Beerkade en Westzeedijk, in die afschuwelijke sociale woningbouw zou moeten wonen, dan zou ik misschien ook wel verontwaardigd zijn geweest. Hoewel, over zo'n lullig nagebouwd schip van niets..... Aan de overkant van de Westzeedijk liggen op de Lloydpier en de Müllerpier nieuwbouwwijken met als doelgroep hen die zich kunnen permitteren om vele honderduizenden Euro's te betalen voor een woning of appartement met vrij uitzicht op de rivier. Hoewel op de Lloydpier het voormalige pakhuis van het Blauwhoedenveem en het oude kantoorgebouw van de Rotterdamsche Lloyd dankzij hun status van Rijksmonument aan de sloop zijn ontsnapt, maakt met name het gebied rond de Schiehaven een behoorlijk zielloze indruk op mij. Maar omdat ik nog even bij het op de rivieroever gelegen Slavernijmonument wil gaan kijken, loop ik toch maar door. Het in 2013 – 150 jaar na het afschaffen van de slavernij in Suriname en de Antillen - onthulde monument, herinnert aan de rol van Rotterdam in de transatlanitsiche driehoekshandel en aldus, hoewel indirect, in de slavenhandel. Uit de haven vertrokken schepen met ruilgoederen die in West-Afrika als betaalmiddel dienden voor het kopen van slaven, die vervolgens aan de andere kant van de oceaan werden omgeruild voor daar op plantages geproduceerde producten, die dan weer in onder andere Rotterdam werden gelost en verkocht, waarna de winst werd verdeeld. Wie weet wordt dit monument wel het doelwit van andere anonieme helden als er iets met “onze” Piet Hein zou gebeuren.

Met dank aan de Rotterdamse beeldhouwer Willem Verbon zijn er naast het standbeeld van Piet Hein in Delfshaven, een Rijksmonument dat sinds kort door camera's wordt bewaakt, nog twee recentere beelden en een plaquette van hem. Die beelden staan in Rotterdam aan de St.Jobskade en aan de Cubaanse Baai van Matanzas waar Piet Hein de Zilvervloot veroverde, de plaquette hangt aan de Zeeheldenmuur in wat resteert van de voormalige Marinewerf in Hellevoetsluis. Tot nu toe zijn die nog niet besmeurd of onderwerp van een eis tot verwijdering. Wat verwijdering betreft valt er zowel in Rotterdam als in Kaapstad een les te leren. Zo verdwenen de borstbeelden van helden uit de Boerenoorlog hoog in een gevel in de Afrikaanderwijk zonder gedoe toen er gerenoveerd moest worden en de woningbouwvereniging die dingen gewoon weghaalde. Gelukkig heb ik er nog foto's van en ook van een gevellijst met Cecil Rhodes, de man naar wie een heel land werd vernoemd – Rhodesië – en uitvinder van de Apartheid. Zo ging ik in Kaapstad af en toe op de Duivelspiek bij het Rhodes-gedenkteken over de stad en de baai uitkijken. Dat staat er nog steeds, maar het wat lager gelegen beeld op de campus van de Universiteit van Kaapstad is in 2015 verwijderd, hetgeen binnenkort ook zal gebeuren met zijn beeld op de Universiteit van Oxford waar hij studeerde. Terecht dat zo'n verkeerde man als Rhodes uit beeld verdwijnt, maar laat onze zeerovende Piet Hein a.u.b. met rust.