COLOMBIA – OVER AFRO'S, BOTERO, ESCOBAR & GARCÍA MÁRQUEZ - 55 (18102017)

Zondag 26 maart 2017 – Mompox – Cartagena de Indias
Het beeld van de man zonder ballen in het stadje Plato is van el Hombre Caimán, bovenlichaam man, onderlichaam kaaiman. Beide lichaamshelften min of meer man, maar geen ballen te ontdekken. Ik heb trouwens geen idee hoe zoiets bij reptielen in elkaar zit en begrijp nog minder waarom het monument er staat, want volgens de legende was hij een voyeur. “Er was eens een man die de vrouwen begluurde die een bad namen in de Río Magdalena. Omdat onopgemerkt te kunnen doen, vroeg hij een tovenaar om een drankje te bereiden dat hem onzichtbaar zou maken zodat hij de schoonheid van de vrouwen zou kunnen bewonderen zonder dat die het in de gaten zouden hebben. De tovernaar bereidde er twee: een rood drankje om van man in kaaiman te veranderen en een wit drankje om daarna weer van kaaiman man te worden. Toen de drankjes klaar waren, ging de man samen met een vriend naar de plek aan de rivier waar de vrouwen zich pleegden te baden. Daar aangekomen, nam hij het rode drankje en veranderde prompt in een kaaiman. Zijn vriend, die het witte drankje in zijn hand hield, was zo verrast dat hij een paar druppels ervan op de kaaiman morste waardoor die voor de helft weer mens werd. Vanaf die dag bleven de vrouwen weg van die plek bij de rivier omdat ze bang waren dat el Hombre Caimán opnieuw zou verschijnen.” Het meer dan vijf meter lange beeld, met een bovenlichaam van brons en een onderlijf van groen mozaïek, is van de in Colombia bekende beeldend kunstenaar Elsa Marina Losada van wie veel grote kleurige mozaïeken in de openbare ruimte aan de Caribische kant van het land staan. “De jongeman die er model voor stond, werd door de bevolking van Plato gekozen omdat ie er zo stoer uitzag”, vertelde ze ooit in een vraaggesprek. Het beeld dat voor de toevallig passerende Europese reiziger een monument voor een ordinaire gluurder is, blijkt in de streek waar hij doorheen reist echter een volksheld.

We stoppen daarna kort in San Jacinto om de benen te strekken en boffen dat het net even gestopt is met regenen. Voor het eerst sinds lange tijd valt het met bakken uit de hemel, terwijl het in deze regio in maart helemaal niet hoort te regenen. Langs de weg hangen de kraampjes vol met toeristische hebbedingetjes van de ergste soort waarvoor kennelijk meer dan voldoende belangstelling bestaat om een hele industrie in leven te houden. Koffie, toiletbezoek, snel weer verder. Door de regenbuien hangt er opeens een groene waas over het land waar een paar kilometer eerder nog de bruinsluier van de droogte de overheen hing. Bij het bereiken van Cartagena rijden we langs de containerterminal waar ik in september 2015 kort met de Sambar aan de kade lag en er toen geen gelegenheid had om te gaan passagieren. Iets dat de komende dagen ruimschoots kan worden ingehaald. Verrassend veel gewapende militairen in de straten van die buitenwijken, maar dichter naar de oude ommuurde stad toe geen geüniformeerden van welke soort dan ook meer te zien. Via één van de vele oude stadspoorten zonder deuren rijden we het historische centrum binnen, de eerste indruk is behoorlijk positief. Het ziet er hier stukken beter geconserveerd uit dan in andere oude Spaanse koloniale steden hier niet al te ver vandaan zoals Panama Stad of Viejo San Juan de Puerto Rico.

Het laatste hotel van deze reis ligt slechts een paar cuadras, een paar honderd meter, van de Plaza de Bolívar waar het MUHCA is, het Museo Histórico de Cartagena de Indias. Dankzij het koloniale stratenplan, dat na 16 jaar Buenos Aires in mijn geheugen gegrift staat, vind ik het museum door simpelweg de zijstraten te tellen. Nog voordat ik binnen ben geweest, verslapt mijn belangstelling voor de collectie al door het bord naast de ingang: “Este casa fui construido hacia 1770 para sede del Tribunal del Santo Oficio de la Inquisición, establecido en Cartagena de Indias en 1610.” Hier zat voorheen het tribunaal van de Inquisitie! Wie van mijn generatiegenoten die op een protestantse lagere school heeft gezeten herinnert zich niet de geschiedenislessen over de hervorming, de klandestiene hagepreken, de ketters, de brandstapels en de Spaanse inquisitie? Nooit eerder zijn die zo aanraakbaar geweest als hier, duizenden kilometers van het klaslokaal met wandplaten van J.H. Isings die dat destijds illusteerden. Binnen wordt uitgebreid op de taken van de Inquisitie ingegaan, zoals het vervolgen van protestanten, islamieten en joden, maar ook heksen, tovenaars en bigamisten. Tussen 1610 en 1821, het jaar waarin Colombia zich definitief losmaakte van Spanje, werden de activiteiten van het tribunaal netjes bijgehouden: meer dan 800 aanklachten behandeld, 56 autos da fé – boetedoeningen – er werden slechts 5 personen tot de brandstapel veroordeeld. Na de spannende geschiedenislessen van vroeger, valt dat laatste me eigenlijk nogal tegen......

wordt vervolgd