COLOMBIA – OVER AFRO'S, BOTERO, ESCOBAR & GARCÍA MÁRQUEZ - 52 (05102017)

Zaterdag 25 maart 2017 – Mompox
We lopen langs de Río Magadalena waar een scène werd opgenomen voor ”Liefde in tijden van cholera.” De film die een jaar of 10 geleden in première ging en toen volgens een Nederlandse recensie beter gemeden worden. José wijst het huis aan op de kade dat in ”Kroniek van een aangekondigde dood” als decor diende voor het verfilmen van de eerwraak op Santiago Nasar. Die werd door de tweelingbroers Pedro en Pablo Vicario vermoord omdat hij hun zusje Angela voor haar huwelijk zou hebben ontmaagd. Toen haar kersverse echtgenoot daar tijdens de huwelijksnacht achterkwam, had hij haar teruggestuurd naar haar ouderlijk huis, hetgeen destijds een goede reden was om de dader te vermoorden. Dat gebeurde na het passeren van de stoomboot met de bisschop waarvoor het hele dorp – inclusief Santiago - vroeg in de ochtend was uitgelopen, waardoor ik aannam dat ook die scène dan in het schilderachtige Mompox – Werelderfgoed! – zou zijn opgenomen. Niet dus. José heeft geen antwoord mijn de vraag “waarom niet?” maar neemt mij als een zoethoudertje mee naar de Callejón de la Sierpe. In dat straatje hangt aan een gevel de gedenksteen die herinnert aan Márquez' verhaal over de Marquesita de la Sierpe. De markiezin, die voluit Doña Ana Josefa Isabel Juana Bartola de Hoyos y Hoyos heette en vele bovennatuurlijke eigenschappen had: “La Marquesita podía estar en diferentes …... - de Markiezin kon op meerdere plaatsen tegelijk zijn. Ze kon over het water lopen en vanuit haar huis iemand roepen die zich waar dan ook in La Sierpe bevond en die dan ook vond. Het enige dat ze niet kon, was een dode weer tot leven wekken omdat de ziel van de dode haar niet toebehoorde.” Magisch realisme van de bovenste plank.

Al doende heb ik al twee keer geweigerd een kerk van binnen te gaan bekijken, daar ben ik hier niet voor. Desondanks mag ik wel even naar binnen in het voormalige marktgebouw, waar je aan de achterkant vanaf de eerste verdieping een mooi uitzicht over de rivier hebt en aan de voorkant over de daken met oude koloniale dakpannen. Op de rivier en aan de steiger vlak voor de markt moet het ooit een druk komen en gaan van mensen en goederen zijn geweest, dat leid ik althans af uit de gedenksteen voor BOGAS Y CHAMPÁNES die er hangt. De champán is een houten bootje met rieten dak in het midden om schaduw te geven aan de passagiers dat lang werd gebruikt voor het vervoer van personen en goederen. Het is kennelijk dusdanig belangrijk geweest voor de economische ontwikkeling van Mompox, dat er zelfs een champán in het stadswapen staat. De bogaswaren, nadat de oorspronkelijke bewoners daar toch wat minder geschikt voor bleken, de – uiteraard – zwarte roeiers die zich afbeulden om de scheepjes in beweging te houden. De steen is En reconocimiento – als dank, voor hun inspanningen. Ja, ja. De bereikbaarheid van Mompox kreeg een flinke klap met het langzaam maar zeker verzanden en het daardoor ondieper worden van de rivier en toen kwamen er geen stoomboten, bisschoppen en champánes meer. De straatjes in het centrum en langs de rivier zien er koloniaal uit, het zou zo een oud dorpje ergens in Spanje kunnen zijn. Vrijwel ieder huis heeft een flinke binnenplaats waar omheen kamers liggen. Zo ook in het hotel waar we naar binnen gaan om de grote processiedraagbaar te bekijken die in de receptie staat en die tijdens de weken voor Pasen weer door het stadje zal worden gesjouwd. Op deze staat een tafereel dat volgens de uitleg El Nazareno is. Jezus van Nazareth, de centrale figuur bij de Paasprocessies? Nee, het blijken de streng gelovige katholieken te zijn, die op het langzame ritme van de muziek die hen begeleidt, de processietafel dragen. Ernaast hangt wat ik een installatie van kruizen zou willen noemen, want het lijkt op een kunstwerk met religieuze betekenis. Op vijf van de langere armen zijn diverse symbolen aangebracht waarvan ik me niet kan voorstellen wat ze in deze context betekenen: gereedschappen, een ladder, een toorts, een haan, een monnikspij, een hand, een glas, een olielamp. Zou het verband houden met de drie houten beelden van Jezus die eronder staan: één keer in het paars gekleed met een kruis op de schouder en twee keer slechts gekleed in een lendedoek en met touw samengebonden handen. En wat is dat op zijn hoofd? Net handjes. José, de niet gewenste gids, heeft geen flauw idee en er is helaas niemand om het aan te vragen. Naderhand zie ik dat dit nogal op het Kruis van Jeruzalem lijkt dat bestaat uit 5 kruizen die ieder uit 5 kruizen bestaan, ergo 25 kruizen in totaal. Maar tot op de dag van vandaag heb ik geen flauw idee wat die dingen op zijn hoofd betekenen.

wordt vervolgd