COLOMBIA – OVER AFRO'S, BOTERO, ESCOBAR & GARCÍA MÁRQUEZ - 47 (17092017)

Donderdag 23 maart 2017 – Santa Marta – Ciénaga – Barranquilla
Bicitaxi's, die hier af en toe terecht tricitaxi's worden genoemd omdat ze immers 3 en geen 2 wielen hebben, ambulante handel en veel mannen die vandaag het shirt van het Colombiaanse voetbalelftal hebben aangetrokken, bepalen het straatbeeld in het centrum van Ciénaga. Later vandaag speelt het nationale team in Barranquilla tegen Bolivia een kwalificatiewedstrijd voor het wereldkampioenschap van volgend jaar in Rusland. Het legt wat druk op de ketel, want mijn begeleiders zouden graag op tijd terug willen zijn in Santa Marta om de wedstrijd op de televisie te kunnen zien. Als het zo uitkomt gun ik ze dat best, maar ik heb geen zin om me op te laten jagen. Anders had ik bijvoorbeeld la Casa del Diablo gemist, het verlaten en vervallen Huis van de Duivel dat werd gebouwd in opdracht van de tijdens de bananenbonanza snel rijk geworden ondernemer Manuel Varela Machado. Vanwege het ongeloof dat hij in korte tijd zoveel geld had kunnen verdienen, deed het verhaal de ronde dat hij een pact met de duivel had gesloten om hem terzijde te staan waarvoor hij als tegenprestatie ieder jaar een plantagearbeider moest offeren. En uiteraard deden er regelmatig verhalen de ronde dat er arbeiders spoorloos verdwenen waren en dus bij de duivel terecht waren gekomen en aldus kreeg het huis, dat keurig Mansión Manuelita heette, zijn bijnaam.

Zo verwaarloosd als het huis waar de duivel gewoond zou hebben erbij staat, zo goed onderhouden is de loge van de Vrijmetselaars. Er komt net een man op leeftijd naar buiten die het desgevraagd, en tot mijn verrassing want het is tot nu toe nog nergens gelukt, geen enkel probleem vindt om mij het gebouw te laten zien! Tomás Zabaleta Herrera heet de oud Gran Maestro van de Respetable Logia Simbólica Benemérita y Centenaria Unión Fraternal 45 zoals de loge voluit heet. Hij zegt de kleinzoon te zijn van Generaal Benjamin Herrera die in de burgeroorlog van het begin van de vorige eeuw – la Guerra de los Mil Días – net zoals Gabo's grootvader Kolonel Nicolás Marquez in het leger van de liberale partij tegen dat van de conservatieve partij vocht. Beiden aan de verliezende kant. In het toegangshek tweemaal de passer en de winkelhaak die min of meer een driehoek vormen met in het midden de letter G, zeg maar het “handelsmerk” van de Vrijmetselarij. Bovenin het hek de letters A.L.G.D.G.A.D.U. hetgeen voluit A LA GLORIA DEL GRAN ARQUITECTO DEL UNIVERSO is, een eerbewijs aan de schepper van hemel en aarde. Dat staat nogmaals aan het eind van het als een schaakbord betegelde toegangspad en nog eens een keer boven de voordeur met daar weer boven in de timpaam de driehoek met het alziend oog. Tot en met het zwart-witte tegelpatroon heeft een symbolische betekenis. Het zwart-wit toont geen ogenschijnlijke tegenstelling, maar een complement, een aanvulling, want pas als je in het donker staat kan je toch het licht zien? Zo had ik het eerlijk gezegd niet eerder bekeken. Voordat ik zelfs een voet over de drempel van het gebouw heb gezet, ben ik al overladen met Vrijmetselaarssymboliek en met hun kennelijke voorliefde voor het gebruik van afkortingen. Zou dat misschien de niet ingewijde buitenstaander op afstand moeten houden?

“Buscamos la luz – Wij zoeken het licht” staat er op de muur van de opnieuw met symbolen beladen entree. Links ervan staat verticaal het woord SIMBOLISMO, rechts ESOTERISMO. Naast die woorden twee beelden van slechts in een lendedoek geklede mannen, links een goudkleurige staande man op wiens sokkel AUTORREALIZACIÓN – ZELFVERVULLING staat, het andere is een gezeten witte man met het woord MEDITACIÓN op de sokkel, dat zoiets is als een zittende versie van Rodin's Penseur. Na een foto met de gastheer te hebben gemaakt, kunnen we door naar de templo, het heilige der heiligen van de Vrijmetselaars zal ik maar zeggen, waar mijn inwijding verder gaat. Maar eerst boven de tempelingang nog maar eens een paneel vol met symbolen tegen de achtergrond van een kaart van Latijns-Amerika: de troffel, de hamer, de beitel, de passer en de winkelhaak, het alziend oog, de ruwe steen met eronder S.F.U. – Salud-Fuerza-Unión – het motto van de loge. De tempel, die in het Nederlands werkplaats wordt genoemd, is een grote rechthoekige ruimte met hemelsblauw geschilderde muren en sterren in de panelen van het plafond, de twee korte muren liggen oost-west, de twee lange op het noorden en het zuiden. De recht tegenover de toegangsdeur gelegen westelijke achtermuur is de plek van het gezag, daar staat de zetel van waaraf de Grootmeester de bijeenkomsten leidt in een zaal die kennelijk waar ook ter wereld hetzelfde is ingedeeld en waar de metselaars plaats nemen naargelang de plaats die ze in de hiërarchie bekleden. Ik had hier de rest van de dag kunnen blijven en eindeloos door kunnen vragen, helaas moeten we door naar Barranquilla, de stad waar Gabriel García Márquez na het afbreken van zijn studie begon met de vingeroefeningen die hem de Nobelprijs winnende schrijver zouden maken.

wordt vervolgd