COLOMBIA – OVER AFRO'S, BOTERO, ESCOBAR & GARCÍA MÁRQUEZ - 35 (06082017)

Zondag 19 maart 2017 – Medellín
Ergens heeft het wel iets als je aan de Pablo Escobartour in Medellín gaat deelnemen en kort ervoor de volgende boodschap ontvangt: “Je wordt om ongeveer 08.55 op de taxistandplaats bij de Éxito van Poblado opgehaald door een wit busje met het kenteken 353. De chauffeur heet Jaime.” Éxito houdt het midden tussen een grote supermarkt en een warenhuis en is omgeven door wat aan deze kant van de wereld zo toepasselijk “foodplazas” heten en met een grote parkeerruimte van twee etages ernaast. Ik ga er ruim op tijd naartoe, op de vroege zondagochtend staat er één wit busje op het parkeerdak, maar met een verkeerd nummer. De aardige jongen van de bewaking wijst mij desgevraagd de weg. Als ik van het dak de trap afloop, komen de halleluja's me tegemoet. In een donkere hoek op de overdekte begane grond van de garage is een kerkdienst van een evangelisch genootschap aan de gang. 't Is alsof de reformatie hier nog maar net is begonnen en men in de parkeerruimte een schuilkerk heeft ingericht. Als ik weer naar buiten loop, blijkt de bewaker van het dak mij te zijn gevolgd. Hij geeft aanwijzingen waar ik het beste kan wachten “daar pikken ze altijd mensen op.” Het busje arriveert keurig op tijd én op de aangewezen plaats. Of de chauffeur inderdaad Jaime heet, daar ben ik nooit achter gekomen want hij stelt zich voor als “Carieton,” ex-lijfwacht van Pablo Escobar. “Ik was geen sicario hoor, ik heb nooit iemand vermoord, ben nooit gearresteerd en heb nooit in de gevangenis gezeten.” Zijn bijnaam dankt hij aan voortanden, zo legt hij uit. Carieton laat ons foto's zien die zijn gemaakt in de dierentuin die Escobar op zijn landgoed Nápoles had en een door Popeye – de leider van Escobar's moordbrigade – geschreven boek waarin deze een opdracht heeft geschreven waaruit blijkt dat Carieton buitengewoon loyaal was. Er stappen nog wat mensen in, anderen worden opgehaald. De tour begint bij “Monaco”, het luxe appartementengebouw dat Escobar kocht om met zijn gezin en andere familieleden te gaan wonen zonder last te hebben van onbekende of niet te vertrouwen medebewoners. Het ligt er behoorlijk verwaarloosd bij in een dure wijk en werd door de Colombiaanse overheid in beslag genomen. Volgens zeggen wordt er binnenkort een politiebureau in gevestigd.

Op weg naar de begraafplaats Montesacro geeft de gids uitleg over de oorlog tussen de drugsbaronnen uit Cali en Medellín, een strijd waarbij aan beide kanten honderden doden vielen, evenals onder de burgerbevolking “dat was collateral damage – randschade.“ Ja, ja. En over de machtsstrijd met de Colombiaanse overheid toen er een wet dreigde te worden aangenomen die bij arrestatie tot uitlevering naar de Verenigde Staten zou kunnen leiden. Over het lange proces van onderhandelingen over een vrijwillige overgave, met als één van de voorwaarden te worden opgesloten in een zelf ingerichte luxe gevangenis. Het komt me allemaal behoorlijk bekend voor omdat ik ter voorbereiding op deze reis het boek Ontvoeringsbericht van Gabriel García Márquez las. Meer een journalistiek verslag dan een roman over de ontvoering van een aantal journalisten door Escobar, die vervolgens als pionnen dienden in het schaakspel dat hij met de overheid speelde om te voorkomen dat hij naar de Verenigde Staten zou worden uitgeleverd en/of bij voorbaat strafvermindering af te dwingen. Hoe het tenslotte afliep heb ik maandag nog in een van de aan Botero gewijdde zalen van het Museo de Antioquia kunnen zien: een Botero-dikke Escobar dood op een dak in Medellín. De graven van de Escobars liggen achter een rijtje cipressen. Kleine zwarte stenen met namen en data met een veldje kiezelstenen ervoor. Het zijn zonder twijfel de drukst bezochte graven op deze zondagmorgen. Dat is trouwens heel gemakkelijk vast te stellen omdat de begraafplaats een gigantische vlakke weide is en geen traditionele begraafplaats zoals San Pedro waar de resten van Carlos Gardel korte tijd verbleven en waar ik gisteren op bezoek was. Weer terug bij het busje ligt de “bijverkoop” uitgestald: veel stickers, foto's. Het boek van Popeye, DVD's – ongetwijfeld illegale kopieën van de tv-serie over het leven van Pablo Escobar. Ik vind dit eerlijk gezegd behoorlijk irritant, maar dat zal wel komen omdat het me totaal niet interesseert. Als Carieton heeft verkocht wat mogelijk is, gaan we onderweg naar het “casa museo” waar we zullen worden ontvangen door Roberto Escobar “de broer van” en “eigenaar van de Pablo Escobartour.” Voor de zoveelste keer wordt gevraagd: “Er zijn toch geen journalisten bij?” Uiteraard reageert niemand. “Het is verboden film of geluid op te nemen, fotograferen mag.” Voor al die verboden activiteiten blijken speciale tarieven te bestaan “voor een televisie-interview krijgt Roberto tussen de 10 en 20 duizend dollar!” Het zal.

wordt vervolgd