COLOMBIA – OVER AFRO'S, BOTERO, ESCOBAR & GARCÍA MÁRQUEZ - 31 (24072017)

Donderdag 16 maart 2017 – El Cantil – Termales – El Cantil
Voor het tweede achtereenvolgende jaar vier ik mijn verjaardag op een strand aan de Stille Oceaan. Vorig jaar was dat Punto Brito in Nicaragua, waar de toegang tot het Nicaraguakanaal misschien ooit zal worden aangelegd. Dit jaar is het aan het stille strand op een uur ten zuiden van Nuquí. Het is hier kennelijk alleen maar druk wanneer de grote zeeschildpadden aan land komen om hun eieren te leggen of de bultrugwalvissen voor de kust aan het paren zijn. Wanneer dat precies gebeurt weet ik niet, maar in ieder geval niet op 16 maart. Ik loop samen met Jin van de Ecolodge over het strand naar Termales, een wandeling van zo'n drie kwartier. In Termales zou ik volgens mijn reisorganisator “interactie ondervinden met de lokale bevolking (Afro-Colombiaans).” Jin is Afro-Colombiaan en woont in dat dorp met slechts één lange niet geplaveide straat en minder dan tweehonderd inwoners. Die voorzien in hun levensonderhoud met vissen, kleinschalige landbouw en verdienen wat aan de toeristen die, net als ik, ergens langs het strand in een klein hotel logeren dat alleen over zee te bereiken is en die er in het warmwaterbad willen zwemmen en/of gemasseerd willen worden. “De masseuse heeft magische handen,” zei de Mexicaanse fotografe Ana aan het ontbijt. Die magische handen interesseren me niet erg, ik wil meer aan de weet komen over wat de inwoners weten over hun afkomst en of men er Afrikaanse rituelen of ceremonies heeft of tenminste rituelen of ceremonies die aan hun afkomst herinneren. Jin moet erg lachen als ik daar al wandelend naar vraag. Hij bekent ronduit daar niets van te weten en er ook geen enkele belangstelling voor te hebben, maar belooft me te zullen helpen om iemand te vinden die mij verder op weg zou kunnen helpen. “Je ouders of je grootouders hebben het er nooit met je over gehad?” Het enige dat hij zegt te weten is dat in het dorp overwegend nakomelingen wonen van slaven die uit de mijnen van de vallei van de San Juanrivier ontsnapten en richting Stille Oceaan trokken om daar in de weinig toegankelijke bossen een nieuw leven te beginnen. In de kuststreek blonken de Spanjaarden uit door afwezigheid, vandaar. Dat wist ik allemaal al, de rest van de wandeling gaat het gesprek over voetbal........

Termales ligt vrijwel op het strand, houten huizen, wat kleinere winkeltjes én voor het geval da ook hier de borden die de tsunami-evacuatieroute aangeven. Daar doet Jin wat lacherig over, volgens hem is er zelfs nog nooit spraken van een tsunamidreiging geweest. Al wandelend over de “hoofdstraat” spreekt Jin links en rechts mensen aan, waarbij iedere keer het woord “descendencia” valt. Dat wordt steevast gevolgd door schouderophalen en/of “San Juan.” Tenslotte komen we uit bij de twee oudste inwoners van het dorp. De ene, een wat verlopen 78-jarige, schudt zijn hoofd en mompelt iets onverstaanbaars. De andere, el Moreno van 81, die inderdaad een donkere huid heeft, is stukken levendiger en ziet er veel jonger uit. Zijn overgrootvader zou, hoe kan het ook anders, vanuit San Juan naar de kust zijn gekomen. Maar over San Juan, het leven daar, de mijnen, de ontsnapping, de tocht naar de kust werd nooit gesproken. El Moreno kan zich geen specifieke rituelen of ceremonies herinneren “iedereen hier is katholiek.” De 78-jarige knikt instemmend en zijn we uitgekletst. Hoewel. “En hoe oud ben jij?” wil el Moreno weten. Ik beken dat het vandaag mijn verjaardag is en geef, zoals ik wel vaker doe, mijn leeftijd als 10 jaar jonger op dan de burgerlijke stand denkt dat het is. Ze feliciteren me uitgebreid en dan is het korte gesprek echt afgelopen. Jin wil dat ik een duik in het warme zwembad neem of me laat masseren, maar daar heb ik geen zin in. De twijfels die ik vooraf had of het wel zin zou hebben om naar Nuquí en omgeving af te reizen, waren helaas terecht. De afgelopen drie dagen hebben bevestigd dat de Afro-Colombianen in deze regio geen enkele belangstelling hebben voor iets dat mij zo na aan het hart ligt en waarover ik zo graag meer aan de weet had willen komen. Ik wandel alleen terug over het strand en zie na een poosje een bootje liggen dat door de eigenaar YEMAYA is gedoopt, vernoemd naar de Yorubagodin van het water en de zee? Dan heb ik behalve de huidskleur van bijna iedereen die ik vandaag heb gezien, toch nog een andere link met Afrika ontdekt. Terug in El Cantil neem ik een lange koude douche, ga lunchen en besteed de rest van de dag aan lezen en schrijven en ruziemaken over de vertrektijd morgenochtend naar het vliegveld. Volgens mijn programma vertrekt de vlucht naar Medellín op het moment dat de lancha mij terug naar Nuquí zou willen brengen. De vlucht missen en daardoor hier een dag langer te moeten rondhangen, dient hoe dan ook te worden voorkomen.

wordt vervolgd