DAN MAAR NAAR SENEGAL EN SÃO VICENTE - 24 (04102016)

Donderdag 23 juni 2016 – Mindelo (São Vicente)
Keurig op de afgesproken tijd maak ik kennis met Cláudia, die mij vanochtend mee zal nemen op een “culturele stadswandeling,” wat dat ook zijn mag, en vanmiddag voor een rit over het eiland. Maar eerst moet ik stoom afblazen omdat ik vind gisteren behoorlijk in de steek te zijn gelaten, dat ik Germano Alemeida niet in mijn programma heb staan en dat ik geen zin heb om zondag de hele dag in Praia rond te hangen terwijl er tijd te over is om het eiland Santiago te gaan verkennen.“Germano Almeida is in Portugal,” zegt ze op een manier alsof iedere eilandbewoner op de hoogte is waar de schrijver uithangt en van de rest weet ze niets. “We hebben geprogrammeerd wat de Nederlandse reisorganisatie ons heeft gevraagd.” En dat is natuurlijk zo. We spreken Nederlands met elkaar, Cláudia heeft als jong meisje ruim 12 jaar in Rotterdam gewoond. Zelf vindt ze dat haar Nederlands matig is, ik vind dat ze het prima spreekt. We gaan aan de wandel. Eerste stop de mercado, de bescheiden plaatselijke markthal met het nodige vlechtwerk – vooral manden en tassen – en een niet bepaald overdadig aanbod van groenten, fruit en kruiden. Zowel keukenkruiden als geneeskrachtige kruiden waarvan de verkoopster weet welke kruiden tegen welke kwalen helpen. Die kennis heeft haar moeder aan haar doorgegeven, net zo als zij nu doet met haar eigen dochter. Op São Vicente groeit bijna niets, het regent er zelden, het meeste voedsel wordt “geïmporteerd.” Door de smalle straatjes lopen we naar de Praça Estrela waar ooit de afgedragen kostuums van senhor Araújo werden verkocht. In de tijd waarin het boek speelt was daar de markt voor tweedehands kleding en dat is nog steeds zo. Tegenwoordig is het echter de gebruikte kleding die door in het buitenland wonende familieleden naar Kaapverdië wordt gestuurd. Het is geen geheim dat er bijna net zoveel Kaapverdianen overzee wonen als op de eilanden zelf. Het kledinghoekje van de Praça ligt tegenover de formele markt, die bestaat uit keurige rijen kleine winkeltjes met op de kop mooie blauw-witte tegeltableaus die tonen hoe de baai, de haven, de wasplaats en de markt zelf er vroeger uitzagen. Senegalese migranten – Senegal is uiteindelijk het dichtstbijgelegen buurland – willen me souvenirs verkopen, iets waar ik niet in ben geïnteresseerd. Tegen het eind van de vorige eeuw heb ik in een paar andere Afrikaanse landen geleerd hoe je die mannen op een enigszins aardige manier kunt afpoeieren, hetgeen vandaag goed van pas komt. Een stukje verderop zie ik iets dat me bekend voorkomt. “Centro de Ajuda” staat hoog op een blinde muur, met ernaast het logo van de Igreja Universal do Reino de Deus, een vliegende witte duif tegen een rode achtergrond. Het is een medische hulppost van deze Braziliaanse Evangelische kerk. Taalproblemen zijn er niet, in beide landen wordt Portugees gesproken.

Vervolgens naar de vismarkt, waar de mannen die er werken niet gefotografeerd willen worden, ik houd het dus maar bij de overvloed aan vers gevangen sardines. Naast de markt staat de kopie van de Torre de Belém waarin het kantoor van de havenmeester is of was gevestigd en daar weer naast staat het standbeeld van een stoer naar de zee kijkende man met een sextant in de hand. DIOGO AFONSO – NAVEGADOR zo meldt de sokkel. Afonso was een Portugese zeeman in dienst van Hendrik de Zeevaarder, halverwege de 15e eeuw nam hij deel aan de vroegste Portugese ontdekkingreizen langs de kust van West-Afrika en naderhand verder weg van die kust. Al doende ontdekte hij in 1462 de meest westelijk gelegen Kaapverdische eilanden Brava, São Nicolau, São Vicente, Santo Antão en Santa Luzia. De oostelijke eilanden waren twee jaar eerder door António da Noli ontdekt. Tot nu toe heb ik op de culturele wandeling nauwelijks cultuur gezien, wie weet gebeurt dat wél in het Centro Cultural do Mindelo dat zetelt in het gebouw waar voorheen de Portugese douane kantoor hield. “Love=Love” heet de expositie van de Duitse fotografe Juliette Brinkmann die er ter gelegenheid van “Mindelo Pride – 4e week voor de gelijke behandeling van LGBT-ers” is te zien. Het thema is “o amor entre mulheres – liefde tussen vrouwen,” maar er zijn alleen maar foto's van objecten te zien. De door Juliette gefotografeerde Kaapverdiaanse vrouwen die hun leven met een vrouw delen, blijven liever anoniem omdat ze bang zijn voor de mogelijke consequenties als hun seksuele voorkeur bekend wordt op het kleine eiland. Er tegenover hangen foto's van mannen en vrouwen die, om steun te betuigen aan de LGBT gemeenschap, zijn geportretteerd voor de grote regenboogvlag die er in de ruimte hangt. Die foto's zullen op de 20 meter lange vlag worden bevestigd die door deelnemers aan de Mindelo Pride Parade zal worden meegedragen. Gelukkig ontdek ik dat onder hetzelfde dak het Instituto da Biblioteca Nacional e do Livro is gevestigd waar zo'n beetje alle boeken van Germano Almeida te koop zijn, zo krijgt de wandeling alsnog een cultureel tintje.

wordt vervolgd