RECYCLEKUNST (14062015)

Als ik op een druilerige lentemorgen een nog brandende maar in stukken gebroken lantaarnpaal in het gras achter de Rotterdamse Kunsthal zie liggen, schrik ik even. Toen ik hier in het najaar van 2012 – net voor de terugreis naar Buenos Aires - tijdens mijn ochtendkilometers langs kwam, hadden Roemeense “klusjesmannen” in de nachtelijke uren zeven kostbare schilderijen uit de daar tentoongestelde Cordia collectie gejat. Toch niet weer? Als ik mijn ritme echter eenmaal te pakken heb, loop ik door, registreer de omgeving wel, maar stop niet. Dat aan de andere kant, in het gazon voor de Grieks Orthodoxe Kerk, her en der ietwat misplaatste dranghekken staan is wel vreemd, doch stukken minder verontrustend. Op de weg terug loop ik langs de zwijgend in het niets staande PUBLIC JUKEBOX, waarvan de C het niet meer doet. Een kapotte L had ik eigenlijk stukken intrigerender gevonden, dan was het een PUBIC JUKEBOX geweest..... Hoewel het natuurlijk best een toevallige storing zou kunnen zijn. Later diezelfde dag ga ik terug. De jukebox is tot leven gewekt, uit de speakers klinkt keihard Sarie Marais. Net als de lantaarnpaal en de dranghekken is het een kunstwerk van de Tsjech Krištof Kintera wiens werk in de grote zaal van de Kunsthal wordt getoond.

In de buitenruimte aan de Westzeedijk ligt voor de in voor nieuwsgierige blikken afgeschermde zaal waar Kintara's werk staat opgesteld een enorme kroonluchter die bestaat uit zeven afgedankte lichtbakken van die grote lantarens die langs de snelweg staan of stonden. De kroonluchter, die zo groot is dat ie vrijwel nergens kan worden opgehangen, heet “Your light is my life”, tevens de titel van de expositie. In de expositieruimte vallen gelijk een paar in het oog springende werken op. Wat te denken van die hoge stapeling van zakken cement – Do it yourself/After Brancusi – of de afgedankte bureaustoel met grote vleugels op de rug – Throne – of die gigantische installatie van weggegooide lampen, kabels en stekkers en wat daar bij hoort. Het geheel wordt bekroond door een cirkelvormig tl-buisje dat er als een halo boven hangt – My light is your life (Model: Shiva Samurai 15KW/50HZ)? Tja, wat ik denk is dat Kintara zijn grondstoffen uit de containers van het milieupark haalt en die vervolgens recyclet. De installatie van boeken – The end of words – vind ik niets. Boeken, zo vind ik, zijn er om te lezen en niet om tot kunstwerk te verzieken omdat je een hekel aan lezen hebt. Toegegeven, in 2011 vond ik de door Marta Minujin in Buenos Aires met honderden boeken in vele talen gebouwde “Toren van Babel” inderdaad nog acceptabel functioneel misbruik van literatuur. Kintera's palmbomen en cactussen van fris- en bierblikjes, zijn in mijn ogen eerder kunstjes dan kunst en stukken makkelijker opnieuw te maken indien ze zouden worden gejat.

Het evenwicht wordt op een subtiele manier bewaard. In een hoek staan kleine mannetjes met elkaar te lullen, waarover is onbegrijpelijk totdat je de toelichting leest: TALKMEN (PRATENDE MANNETJES) 1999 – 2003. Geluid, bewegingsmechanisme, synchronizer, metalen constructie, latex, kleding. Zo gauw je in de buurt van ze komt beginnen de Talkmen te praten en vuren ze een spervuur aan vragen op de beschouwer af. Ze vertellen serieuze en minder serieuze verhalen, stellen kritische vragen en plaatsen scherpe opmerkingen. En dat is flink gelardeerd met de nodige “uhm's”, “like's” and “you know's”. Dat veronderstelt een zekere interactiviteit die er echter niet is en ook niet nodig is, het gaat immers om de suggestie? Datzelfde geldt voor een idem dito mannetje – Revolution – dat tegen de muur staat te pissen en de pratende plastic boodschappentas – I am sick of it all –. Van het consumentisme? Dat wordt niet echt duidelijk. En wat te denken van die achterover in een stoel hangende kraai of raaf bovenop de muur die maar wat krast? Nee dan vind ik die drie wandelende takken – Nervous Trees – die op beweging in de buurt reageren heel wat spannender. En waarom heeft de Partij voor de Dieren nog niet geprotesteerd tegen de opgezette vos met een “bontkraag” van glimmende kerstboomballen – A prayer for the loss of arrogance? Een heerlijke provocatie, is die soms aan de aandacht van de dierenactivisten ontsnapt?

Wat ik echt niet wil missen is het werk “Bad News”. Niet zozeer vanwege de mogelijke artistieke waarde, maar omdat het een zeldzame gelegenheid biedt om de in de Westzeedijk gebouwde atoomschuilkelder eens van binnen te kunnen bekijken. Onderdeel van de verborgen infrastructuur die was bedoeld om een mogelijke aanval van de Russen te overleven tijdens de onzichtbare Koude Oorlog waardoor ik gedwongen bijna twee jaar van mijn leven in militaire dienst doorbracht. Langs de gebroken straatlantaarn, langs de dranghekken die van hoorntjes zijn voorzien en net op herten lijken, hier en daar op parende herten zelfs. In de bunker zit een mannetje – een pop – achter een drumstel, naast hem staat een draagbare radio die inderdaad niet anders dan slecht nieuws uit het verleden uitzendt. Van de bunker weglopend zie ik bij een schakelkast een half ingegraven bundel groene glasfiberkabel liggen. De twijfel slaat even toe. Is dit een werk van Kintera en deel van de tentoonstelling? Nee dus, de kabelaanleggers waren het vergeten op te ruimen......