EXTREEM VOORJAAR IN BUENOS AIRES (07112014)

Als ik op maandagochtend 3 november wakker word, hoor ik de regendruppels nog steeds hard op het metalen dak van de keuken tikken. Stukken harder dan het zachte tikken op het zolderraam dat door Rob de Nijs lang geleden zo romantisch werd bezongen, het lied werd toevallig gisteravond nog op de nostalgische internetzender gedraaid. Het televisienieuws meldt dan ook geheel overbodig: “Hace 37hs. que llueve sin parar”, alsof ik niet wist dat het in Buenos Aires al 37 uur aan een stuk door regent. En dat het behoorlijk fris is: 16 graden en dat terwijl de gevoelstemperatuur een week geleden nog 38 graden was.......... Ook dat was extreem voor de tijd van het jaar. De gemiddelde temperatuur is in Buenos Aires voor oktober is 23 graden en de hoogste temperatuur ooit gemeten 33.5 graden. Tot maandag 27 oktober toen 's middags tegen een uur of vier 35 graden werd gemeten en de gevoelstemperatuur tegen de 40 graden was. Op de televisie is de stand van de thermometer te volgen alsof er een uitzonderlijke recordpoging aan de gang is, de weermannen en vrouwen zijn voortdurend in beeld met prognoses. Het meest opwekkende nieuws is echter dat de veel te vroege zomerse hitte niet al te lang zal gaan duren. Zoals te doen gebruikelijk bij deze weersomstandigheden begint door het massale gebruik van de airconditioning in veel wijken de stroom uit te vallen. Een voorproefje van wat ons tijdens de komende zomermaanden staat te wachten én het bewijs dat de regering er niet in slaagt om de al jaren durende energiecrises op een adequate op te lossen. De minister die verantwoordelijk is voor het falende energiebeleid heeft niets anders te zeggen dan dat het nu eenmaal normaal is dat bij warm weer de stroom uitvalt.

In de wintermaanden is er in Argentinië sinds jaren onvoldoende gas beschikbaar, in de zomermaanden is er een tekort aan elektriciteit. En dat in een land met enorme gas- en oliereserves dat tot een jaar of tien geleden energie zelfvoorzienend was en nu jaarlijks grote hoeveelheden moet importeren. Over zuinig omgaan met gas en licht wordt sowieso nogal meewarig gedaan, doodgewoon omdat de prikkel daartoe ontbreekt. De prijs van beide is sinds ik in 2001 naar Buenos Aires verhuisde nauwelijks gestegen en wordt zwaar gesubsidieerd, hetgeen de aanschaf van steeds meer energie slurpende huishoudelijke apparaten alleen maar aanmoedigt. Het gebruik daarvan kost immers bijna niets? Nadat in april 2012 het meerderheidsbelang van het Spaanse Repsol in de nationale oliemaatschappij YPF door de Argentijnse regering werd geconfisqueerd, heeft geen enkele grote internationale speler meer geïnvesteerd in de exploratie of productie van nieuwe velden. Binnen de landsgrenzen ontbreekt daarvoor trouwens het geld en de technische kennis, ergo: het gaat nog jaren duren voordat de energiebalans weer in evenwicht zal zijn. De minister herhaalt voortdurend dat als gevolg van het enorme succes van de economische politiek van de regering, de economische groei dusdanig groot is geweest dat er een energietekort is ontstaan. Luchthartig gaat hij voorbij aan de wetmatigheid dat de capaciteit van de energieopwekking tenminste met hetzelfde percentage als de economie dient te groeien om dit soort toestanden te voorkomen.

Dinsdagmiddag 28 oktober zit ik voor het eerst dit voorjaar urenlang zonder licht. Dinsdagavond begint het te onweren en te regenen. 's Nachts valt er meer neerslag dan normaal in de hele maand oktober, de temperatuur daalt scherp. Woensdagochtend 29 oktober komen vanaf het internationale vliegveld berichten dat er in de bagagehal een soort oproer aan de gang is omdat door het onweer de koffers van de arriverende passagiers al uren niet kunnen worden uitgeladen. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Schiphol, gebeurt dat niet in een overdekte ruimte, maar in de open lucht, de plaatselijke ARBO schrijft voor dat tijdens onweersbuien het in- en uitladen van bagage dient te worden gestaakt. 's Nachts zakt de temperatuur naar een graad of 10, in de zuidelijke Andes sneeuwt het. De weerman voorspelt voor de komende dagen wind uit het zuiden, dat wil zeggen vanaf de Zuidpool. Noodgedwongen haal ik het voor de zomermaanden al opgeborgen dekbed weer tevoorschijn.

Donderdag 30 oktober komt de temperatuur niet boven de 17 graden, 's middag regent het een paar uur, 's avonds kondigt de weerman voor het weekeinde de “sudestada” aan. Dat is de gevreesde harde zuidoostelijke wind die het water van de Río de la Plata hoog opstuwt tegen de oever aan de Argentijnse kant. Dit lijdt vrijwel altijd tot overstromingen in de lager gelegen wijken van Buenos Aires en – omdat het water van de zijrivieren en riviertjes niet kan doorstromen – tot wateroverlast in de wijde omgeving van de stad. Vrijdagochtend 31 oktober kan ik zonder paraplu of regenkleding naar mijn afspraak op de ambassade lopen. Het blijft fris, er valt af en toe een bui, de weerman houdt vol dat het een kletsnat weekeinde zal worden. Helaas krijgt hij gelijk. In de nacht van zaterdag 1 november begint het hard te waaien en te regenen. Zondag 2 november is een grauwe en natte dag, ik trek een dik wollen wintervest aan om warm te blijven. De eerste beelden van de overstromingen verschijnen op de buis. Politici en bestuurders laten zich niet zien, de volgende verkiezingen zijn pas over een jaar. Op maandag 3 november stopt de regen om precies 12 uur, 's middags fleuren de jacaranda's op, de temperatuur stijgt, het voorjaar lijkt terug te zijn. “Dios es justo” oftewel “God is rechtvaardig”, verklaart de minister van sociale zaken van de Provincie Buenos Aires nadat hij heeft vernomen dat een “barrio privado” - een ommuurde wijk – onder water staat. Niet alleen het weer in Buenos Aires was deze week extreem.