OP ONTDEKKINGSREIS IN ROTTERDAM – 9 – ZIG ZAG CITY (18062014)

Op een Pinksterdag die nog mooi moet worden, loop ik na de ochtendbui richting Zig Zag City. Dat is een architectuurfestival van ruim een week - onderdeel van de architectuurbiënnale – met als ondertitel “Een reis door Rotterdam”. Die reis bestaat uit een zigzaggende stadswandeling van ongeveer anderhalve kilometer door het Laurenskwartier. Een wandeling die begint op de luchtsingel bij het Hofplein en eindigt in het Blaakse Bos, het complex kubuswoningen van architect Piet Blom bij het Station Blaak. De potentiële reiziger wordt aangemoedigd om de stad vooral met andere ogen te gaan bekijken. Ik reken erop met dezelfde ogen de stad nu eens op een andere manier te zullen zien, te beginnen met de niet in “de reis” inbegrepen omgeving van het nieuwe Centraal Station. Jaren geleden ontdekte ik in de Schiestraat de wat slordig in de open lucht opgeslagen beelden die het dak van het oude stationsgebouw hadden gesierd. Volgens zeggen lagen ze daar in afwachting van een plek in het nieuwe gebouw, maar welke plek dan wel? Voor je het weet verdwijnen dat soort dingen geruisloos, zeker tijdens een “verbouwing” die bijna zeven jaar heeft geduurd. Hal niets, reizigerstunnel niets, dan de perrons maar op. Op het perron 1 ontdek ik één van de twee, die een beetje weggestopt boven de fietstunnel naar de achterkant van het station staat. Volgens sommigen was het een ode aan de reizigers. Volgens Sybold van Ravesteyn, de architect van het “oude” station, niet meer dan “een decoratie” en volgens de in bijnamen immer inventieve Rotterdammers zijn het “speculaasjes”..........

Gerustgesteld zigzag ik verder naar het vlakbij gelegen gele gat in een gebouw naast het oude hoofdpostkantoor. “TEST SITE ROTTERDAM” staat boven het tunneltje dat is ontstaan door alle binnen- en buitenmuren van de bedrijfsruimte die er voorheen was gevestigd te slopen. De eveneens geel gemarkeerde strook niemandsland aan de achterkant van de Delftsestraat, een desolaat stukje stad dat vertwijfeld op herontwikkeling ligt te wachten, is de aanloop naar de oorspronkelijke luchtsingel uit 2011/12. In het kader van “leuke dingen voor de mensen” kregen de bedenkers €4 miljoen subsidie van de Gemeente om hun idee uit te voeren. 't Moeten de allerduurste meters oversteekplaats op aarde zijn, deze brug die vandaag zelfs doodloopt op de gesloten deuren van het volgende gebouw waar de singel doorheen voert. Zoals het hoort in het vaderland: open tijdens kantooruren en gesloten op zon- en feestdagen. Zoals meestal wint de aanhouder het. Dus om het gebouw heen lopen en daarna niet meer dan slechts de Schiekade oversteken over een fel geel geschilderde houten voetbrug, terwijl er vijftig meter naar het Hofplein toe een perfecte door lichten beschermde gelijkvloerse oversteekplaats is, een zebrapad dat vast en zeker voor aanzienlijk minder geld is aangelegd. Achter het kantoortoren aan de overkant ligt het recent aangelegde vervolg van de singel verstopt. Doodlopend en nog maar half af, net als het nieuwe stadsparkje dat de afgelopen week had zullen worden aangelegd.

Enigszins teleurgesteld zigzag ik onverdroten verder, rechts is de vernieuwbouw van het Stadstimmerhuis in volle gang, ontwerp Rem Koolhaas. Achter de oude gevel is alleen een zware constructie van T- en/of U-balken zichtbaar. “HOOR HIER BONKT HET NIEUWE HART VAN ROTTERDAM” staat er opzichtig op de schutting van de bouwplaats, hoewel het er muisstil is. Net zoals langs de Delftsevaart, de Westewagenstraat en het plein voor de Laurenskerk. Daar staat het beeld van Erasmus die hier ergens in de buurt zou zijn geboren en een verweerde bank die is opgedragen aan Pierre Bayle, de filosoof die in 1691 vanwege zijn geloof uit Frankrijk vluchtte en tot zijn dood in Rotterdam zou wonen en werken. Het door het fameuze architectenduo van den Broek & Bakema ontworpen pand waarin tot 1970 het warenhuis “Galeries Modernes” was gevestigd – typische wederopbouw architectuur – ligt wat verloren aan de Vlasmarkt. Om de hoek zigzaggend wordt het nieuwere Rotterdam zichtbaar: de Markthal, de bibliotheek, Station Blaak. Het is nog leuker om op een gevel aan de overkant iets te ontdekken dat vaag op logo van Burger King lijkt, maar waarin BURGER TRUT staat. Daar kan worden gegeten en worden “Tweedehands Tentoonstellingen” georganiseerd, reprises van elders al eens geëxposeerd werk dat een tweede kans zou verdienen. “Big car, little dick” is de vlag, die de huidige lading kunstwerken schijnt te dekken.

Via het behalve op marktdagen – dinsdag en zaterdag – kale en lege niemandsland dat ontstond na de sloop van het stoere spoorwegviaduct, zigzag ik naar de eindstreep, naar het Blaakse Bos. Dat bos bestaat uit de aldaar “aangeplante” woningen met de vorm van een kubus, die door de architect als “bomen” werden gezien. “He, wat is dit? Is dit nou een paleis, of is het een kermis?”, zou hij hebben gezegd. 't Is vooral een over de weg gebouwd tochtgat, met onpraktische gekantelde gele vierkante betonnen blokken die op palen balanceren, waarvoor door de vorm zelfs bij IKEA geen meubilair te koop was en waarvan de ramen niet gezeemd konden worden omdat geen glazenwasser erbij kon. Zeker boeiend als experiment én met een mooi doorkijkje over de Oude Haven naar het Witte Huis, de allereerste wolkenkrabber van Nederland die aan het eind van de 19e eeuw werd gebouwd. Einde van een “reis” die nauwelijks iets nieuws heeft opgeleverd. Ik ben uitgezigzagd, volgende keer beter.