DAGBOEK SURINAME - 22 (06122013)

Woensdag 28 augustus 2013 – Christiaankondre – Amana natuurreservaat – Christiaankondre.
Dat het nachtelijke avontuur van gisteravond toch nog twee eieren leggende Leatherbacks opleverde, verzacht het missen van het legseizoen enigszins. Het goede nieuws is echter dat we vandaag de Marowijne zullen oversteken voor een kort bezoek aan Frans-Guyana, waar precies dezelfde rivier de Maroni heet. En nee, om naar het buurland te gaan heb je geen paspoort of zo nodig want aan de monding van de rivier is geen geüniformeerde van welke nationaliteit dan ook te bekennen en/of gestationeerd. Het wordt een tochtje van likmesvestje, maar zoiets weet je vooraf helaas nooit. Na een oversteek van een half uurtje of zo worden we afgezet op een leeg strand dat deel uitmaakt van de Réserve Naturelle de l'Amana. Er gelden een aantal verboden die je vrijwel nooit tegenkomt: Interdit de toucher les œufs de tortues, Interdit de toucher les jeunes tortues en Interdit d'eclairer et de flasher les tortues oftewel verboden de schildpadeieren en net geboren schildpadjes aan te raken en verboden de schildpadden 's nachts te belichten of met een flits foto's van te maken. Zoiets desoriënteert de schildpadden zo hebben we gisteravond geleerd én gezien toen het, al dan niet toevallig. toch gebeurde. Ondanks de verboden speurt onze gids het strand af naar de sporen van pasgeborenen die kort geleden naar het water zijn gekropen en begint met zijn handen in het zand te graven nadat hij die heeft ontdekt. Mis, nog eens mis en dan is het raak: hij haalt een jong schildpadje tevoorschijn. Vertedering alom, met name bij de dames in het gezelschap die de “baby” kort mogen vasthouden en wat hebben die beesten onevenredig grote voorflippers. Vervolgens de uitleg over het weeskind. Als de eieren uitkomen onstaat er een soort ondergrondse druk om zich uit het nest te graven, de onderste schildpadjes duwen de hogere omhoog de vrije lucht in. Degenen die onder in het nest zitten, moeten het meeste duwwerk doen en raken daardoor soms dusdanig uitgeput dat ze het niet meer op eigen kracht redden en dus sterven. Dankzij zijn graafwerk heeft onze gids een baby lederschildpad het leven gered, we zijn op een humanitaire missie! Maar we zien ook dat er op diverse plekken eierschalen liggen, dat zijn de resten van schildpadjes die het nooit hebben gered omdat de eieren door stropende dieren werden opgegraven en verorberd, dan wel onderweg van het nest naar het water door een roofvogel werden opgepikt en verorberd. Menselijke stropers nemen de eieren mee naar huis en doen wat je met eieren doet: koken of bakken en opeten, als ze vers zijn tenminste. Zelfs ik weet nu hoe je een net gelegd nest met verse eieren kunt ontdekken en opgraven, kennis waar ik vooralsnog niets aan heb of mee zal doen.

Er geldt in het natuurgebied eveneens een verbod om vuil weg te gooien, maar wat doen al die bierblikjes van geen enkel ander merk dan Heineken en Bavaria hier dan? Aangespoeld soms? Van de overkant van de riveir of van de andere kant van de oceaan? Of gewoon weggegooid door wandelaars die alle verboden aan hun laars lappen omdat er toch niemand in de buurt is? Niet echt een goede reclame voor het vaderlandse bier, nou ja Parbohier smaakt hier toch gewoon stukken beter. We nemen de proef op de som bij de toko van het dorp waar de chagrijnige Chinese eigenaar vloeiend Nederlands spreekt en geen enkel probleem heeft met betaling in Surinaamse Dollars, terwijl de Euro ter plaatse het wettige betaalmiddel is. Want ja, we staan hier wel op Frans grondgebied. Dat is te zien aan de nummerplaten van de auto's en de taal op de verbodsborden, de reclames bij de winkel en het bord waarop de openingstijden staan. De gids verordoneert een pauze zodat hij op zijn gemak in zijn eigen taal wat kan ouwehoeren met de familieleden van de andere kant van de grens. Buiten het idee min of meer illegaal in een ander land te zijn, hoewel ik betwijfel of wij dankzij onze blanke huid door de Franse autoriteiten zullen worden lastig gevallen, valt er aan dit strand absoluut geen ene moer te beleven.

Terug in Suriname wordt er, bij gebrek aan beter, na de lunch een lange siësta ingelast en leren we een nieuw werkwoord: hangmateren. Dat kondigt de gids tenminste aan te zullen gaan doen tijdens zijn siësta. Wel lekker zo'n middagdutje, maar daarvoor vlieg je natuurlijk niet naar de ander kant van de wereld. Aan het eind van de middag maken we de laatste dorpswandeling van deze reis, door de buurdorpen Christiaankondre en Langamankondre. Kondre = dorp. De mensen die hier wonen zijn nazaten van de Cariben, de oudste en de oorspronkelijke inwoners van Suriname, die wij voorheen indianen moesten noemen dankzij een verkeerde inschatting van Columbus in 1492. Ongeveer 100 jaar geleden vestigden de groot- en overgrootouders van de huidige dorpelingen zich hier onder leiding van twee broers: Christiaan en Langaman. De twee kregen ruzie die tot gevolg had dat Langaman – inderdaad een lange man – en zijn medestanders zich een stukje verderop zouden vestigden. Vandaar Christiaan's dorp en Langaman's dorp.

wordt vervolgd