CHILEENSE COLLAGES – 35 (11082012)

Donderdag, 12 april 2012 – Colchane – Gigante de Atacama - Iquique. De dag begint met douchen in het donker in een ijskoude badkamer, de generator wordt pas om 8 uur gestart. Gelukkig is het water wel warm. Met dank aan de Scooby Doodeken op bed – nooit eerder in een hotel onder zo’n leuke deken geslapen - zijn we de nacht zonder bevriezingsverschijnselen doorgekomen. Weer in de kleren gehesen, durf ik de gordijnen open te doen en zie dat de daken van de huizen in de buurt met sneeuw zijn bedekt. De vooruitzichten zijn echter meer dan positief omdat we vandaag van ruim 4.000 meter gaan afdalen naar de kust. Van de ijzige kou van de altiplano naar de vochtige warmte van Iquique aan de oceaan, een lange afdaling van 250 kilometer. Een mooie afdaling bovendien. Aan het begin van de rit vulkanen waarvan de kraterhellingen zijn bedekt met sneeuw en deels zijn gehuld in wolken en dan volgt nog meer sneeuw die vannacht op het hoogland is gevallen. Kleine akkers met geel en rood gekleurde quinua, ook wel quinoa, dat in Europa populair schijnt te zijn als ontbijtgraan en dat met name naar Duitsland zou worden geëxporteerd. Dan volgen grillige rotsformaties die volgens mijn reisgenoot een enorm werk van de Franse beeldhouwer Eugène Dodeigne zouden kunnen zijn en de wilde lama’s die oip hun gemak de weg oversteken. Langzaam maar zeker verdwijnt de sneeuw en verschijnen er kleuren in het landschap, eerst oker, dan rood en groen, vervolgens dikke cactussen die zich hebben volgezogen met de recent gevallen neerslag en kleurige bloemen en dan begint opeens de kale woestijn weer. We hebben de afgelopen dagen geleerd dat je aan al die dingen kunt afleiden op welke hoogte je je ongeveer bevindt. Hoewel we die kennis nog niet echt in de praktijk kunnen toepassen, de in de slimme telefoon van Jaime ingebouwde hoogtemeter is stukken gemakkelijker. Aldus limiteert de moderne technologie de toegepaste wetenschap.

De woestijn mag dan wel kaal zijn en schijnbaar eentonig, toch is het heel apart om de dunne laag sneeuw op 4.400 meter te bewonderen die op het af en toe caramelkleurige zand is gevallen. Een kilometer of 15 voor het dorp Huara “ligt” op een heuvel de grootste prehistorische antropomorfe geoglief ter wereld: de indrukwekkende Gigante de Atacama die ook wel de Gigante van Tarapacá of van de Cerro Unitas wordt genoemd. De afbeelding, van wat vermoedelijk “de Schepper” was in de godsdienst van de toenmalige bewoners van de woestijn, is 86 meter hoog en beslaat een oppervlakte van maar liefst 3.000 vierkante meter! De geoflief werd vervaardigd door een deel van de bovenlaag van de heuvel af te schrappen en de figuur vervolgens met stenen te markeren. Een stevig karwei. Door de witte ondergrond en de donkergrijze stenen lijkt het net of er een zwart-wit tekening op de heuvel is geprojecteerd. Imposant en interessant, vooral door de mystiek die zo’n enorme afbeelding omringt. Wat of wie is het? Wat is de symboliek? Waarom zo groot? Waarom zoveel groter dan de andere 21 geoglieven die hier in de Cerro Unitas zijn te vinden, maar die we om onbekende redenen niet gaan bekijken. Het vergaat de Gigante net zoals andere pre-historische bouwwerken waarvan niemand precies het hoe en wat weet, archeologen en anderen interpreteren er lustig op los alsof ze in een leidinggevende rol aanwezig zijn geweest bij de contructie ervan. Het is een geblokte afbeelding van een menselijke figuur. Een vierkant hoofd met vier strepen erop en vier strepen aan beide zijkanten ervan, vierkante ogen en een vierkante mond. V-vormige armen die haaks op de schouders staan, in de linkerhand een object dat wordt vastgehouden alsof het een snaarinstrument is. De heupen en de knieën stulpen uit. De figuur is geconstrueerd op de helling die westwaarts is gericht, richting oceaan. Soortgelijke afbeeldingen zijn te vinden tot aan het Titicacameer hoog in de Andes op de grens van Bolivia en Peru. De strepen op het hoofd zouden een astronomische kalender zijn die de seizoenswisselingen aangeeft, de zaaitijd, de oogsttijd.

Terwijl wij de beeldtenis op eerbiedige afstand bewonderen, begint Jaime zich op te winden omdat er mensen met een auto op de berg bij de Gigante bezig zijn. Als door een wesp gestoken begint hij zich met de bescherming van het van de buurlanden gejatte culturele erfgoed te bemoeien. Wat er gebeurt, is strikt verboden. Als bij toverslag verschijnen er twee patrouillerende motoragenten die door hem staande worden gehouden. De mannen op de berg worden op hun gedrag aangesproken, wetsartikelen die dit nationale monument bescherming zouden moeten bieden, worden uit het hoofd geciteerd. De overtreders zeggen dat ze voor de een ministerie werken, met andere woorden: dan mag toch alles? Na herhaaldelijk aandringen krijgt Jaime de politiemannen zover dat ze de andere dienaren van dezelfde overheid op de bon slingeren en vertelt ons daarna dat het sowieso een wonder is dat de Gigante nog redelijk intact is omdat de luchtmacht ooit het idee had om het als doelwit voor bombardementsoefeningen te gebruiken..............

wordt vervolgd