NIEUWE KAAPSE KRONIEKEN - 32 (18082009)

Donderdag, 16 juli 2009. Het hele land haalt opgelucht adem: de staking van de bouwvakkers die de WK2010 stadions aan het bouwen zijn, is voorbij. Een verhoging van het minumum uurloon met minder dan 20 eurocenten was genoeg om de mannen naar de bouwplaatsen terug te laten keren. Niet dat hen deze verhoging van ganser harte werd gegund of spontaan werd aangeboden. Met in het achterhoofd de eis van de FIFA, de wereldvoetbalbond, dat alle stadions voor half oktober klaar moeten zijn en de dreiging dat het kampioenschap zo nodig naar een ander land zal worden verplaatst, gingen de werkgevers overstag. Wat de Zuid-Afrikaanse bouwvakkers deden, was het toepassen van een universeel dwangmiddel, een tactiek die door de vakbondsbonzen ongetwijfeld werd afgekeken van piloten, luchtverkeersleiders, luchthavenpersoneel, stewardessen, chauffeurs van langeafstandsbussen en treinmachisten die een seizoensgebonden voorkeur hebben om te gaan staken. Toevallig net als de grote vakanties beginnen of als er een lang weekeinde voor de deur staat. Eind goed al goed. De bouwvakkers verdienen ietsje meer en de eer van het land is gered.

Stukken interessanter is de publicatie in The Journal of Human Evolution over recente opgravingen in de Blombosgrot in de buurt van Stilbaai, niet al te ver van het meest zuidelijke punt van het Afrikaanse continent. In de vlak bij het strand gelegen grot worden al jaren opgravingen gedaan waarover onregelmatig wordt gepubliceerd. De financiering van het project schijnt net zo onregelmatig te zijn, de website is al een paar jaar niet bijgewerkt. Nadat eerder in de grot gevonden kettingen van kleine ronde schelpen in de belangstelling stonden, is het nu de beurt aan kleine bekraste stukjes oker. Die zouden tussen de 100.000 en 70.000 jaar oud zijn. Antropologen zijn behoorlijk opgetogen, omdat zij de vondsten interpreteren als zijnde één van de oudste vormen van een “symbolisch en abstract” denkende mens. Eenvoudige krassen worden patronen, patronen wijzen op intelligentie. Die intelligentie neemt toe naarmate de tijd verstrijkt omdat de patronen enige mate van complexiteit beginnen te vertonen. Dat wil zeggen: schuin gekruiste lijnen, vertakte lijnen, parallelle lijnen en lijnen die in rechte hoeken op elkaar staan. Een cynische lezer van een vaktijdschrift vindt het allemaal flauwekul. Volgens hem gebruikten de bewoners van de grot okerpoeder dat werd verkregen door met stenen werktuigen over de okersteen te schrappen en dat de patronen van de krassen die daarbij ontstonden, louter toeval zijn en dus geen enkele betekenis hebben. Bij gebrek aan enige vorm van bewijs, heeft iedereen in zo’n discussie gelijk, want iemand die het kan navertellen is al heel erg lang niet meer beschikbaar. Mooi is het echter wel en het levert tenminste een aanvullend bewijs voor hoe lang geleden dit gebied al werd bewoond.

Zaterdag, 25 juli 2009. Volgens alarmerende berichten in de Westkaapse pers dreigt de Verloren Vlei écht verloren te gaan. In Moutonshoek, aan de achterkant van de Piketberg, tussen het stadje Piketberg en het kustdorp Elandsbaai, zit op niet al te grote diepte wolfraam in de grond. Een mijnbouwmaatschappij heeft recentelijk een vergunning aangevraagd om het spul in dagbouw te gaan winnen. Zo’n open mijn verziekt niet alleen het landschap, of verstoort de vrede van de bewoners van de afgelegen en dunbevolkte streek, zo’n bedrijf heeft ook veel water nodig en daar is er juist al zo weinig van. In Moutonshoek ontspringt de Klein Anthonierivier en dit riviertje voedt nu juist de wetlands van de Verloren Vlei met zoet water. Men is in rep en roer en ik haast me langs de N27 – de Weskusweg – naar Redelinghuys voordat de vallei voorgoed wordt verziekt.

Na de zoveelste stormachtige winterweek is de natuur veel eerder dan anders uit haar winterslaap ontwaakt. De prettige consequentie daarvan is dat de bermen langs de wegen ten noorden van de Kaapse voorsteden lekker vroeg in bloei staan. Tot aan Veldrift is dat voornamelijk fynbos, daarna tot aan Redelinghuys, dat midden in de Verloren Vlei ligt, zijn het vooral de in vele kleuren voorkomende “madeliefies”. Een bloem die in Nederland kennelijk Spaanse margriet heet en een eenjarige potplant of tuinplant is in plaats van onkruidachtige plant die hier jaar in jaar uit in bloei staat en nooit opnieuw hoeft te worden geplant! Daar zorgt de natuur gewoon zelf voor. De smalle weg van Veldrift naar Elandsbaai loopt parallel aan de kust. Tot aan de afslag naar Aurora – te herkennen aan een eenzame tafelberg in een vlak landschap – door een moerasachtig gebied met hoofdzakelijk oranje en gele bloemen. Er wordt regelmatig gewaarschuwd dat de weg een “Sagte Skouer” heeft, een zachte berm. Soms duikt de weg achter de duinen, soms zie je opeens de oceaan. Dichter bij Elandsbaai worden de bermen en het veld alsof op afspraak zomaar wit. Bij Elandsbaai begint, of eindigt, de Verloren Vlei, daar stroomt zout zeewater landinwaarts het getijdengebied in. Veel riet en veel open water. Pelikanen zie ik, in plaats van de flamingo’s die hier in flinke aantallen zouden moeten voorkomen. Het asfalt houdt op, het “gruispad” van zand begint. Dit is het Sandveld, een gebied waar aardappels worden geteeld en waaraan Redelinghuys de bijnaan “aardappelhoofstad” heeft te danken. Een half uur later sta ik voor de potdichte deur van het Sandveld Dorpshuys, waarop een briefje is geplakt dat ik Barbie moet bellen. Dat doe ik dus maar.

wordt vervolgd