DAGJE PERON (13022009)

In de confitería “El Galeón del Norte” is de beeldend kunstenaar Daniel Santoro druk in gesprek met een goed ogende dame. Ik heb hem een paar keer eerder ontmoet en ken zijn werk dat vrijwel geheel aan het Peronisme is gewijd, vooral de idealistische kant ervan. Het arbeidersparadijs op aarde dat Argentinië zou zijn geworden als Juan Domingo en Evita maar wat langer aan de macht hadden mogen blijven. Helaas overleed Evita in 1952 en werd Juan Domingo in 1955 na een militaire staatsgreep het land uitgejaagd. Vervolgens werd de Peronistische Partij verboden en letterlijk alles wat aan de Perons kon herinneren werd verwijderd. Hun namen mochten niet meer in het openbaar worden genoemd en zelfs de presidentiële ambtwoning werd gesloopt. Zeg maar een beeldenstorm op zijn Argentijns. Santoro heeft zo zijn thema’s. Een paar jaar geleden verscheen het rijk geïllustreerde boek “Het verre vaderland van het geluk” met een fraaie verbeelding van het Peronistisch paradijs op aarde. Twee jaar geleden zag ik de film “Pulqui” een project van Santoro om een schaalmodel van de “Peronistische straaljager” na te bouwen. Hij noemde de Pulqui een OVJ, een vliegend Peronistisch voorwerp, een woordspeling op de OVNI, het Spaanstalige equivalent van UFO. In beide zijn glimpjes van de “República de los Niños” in La Plata te zien. In een schilderij dienen op de Efteling lijkende gebouwen als achtergrond, in de film wordt het landingsbaantje van het modelvliegveldje gebruikt voor de pogingen om de mini Pulqui zonder motor op te laten stijgen.

La Plata, de hoofdstad van de provincie Buenos Aires, ligt op nog geen uur rijden van Buenos Aires de hoofdstad. Het zou een afgelegen buitenwijk kunnen zijn. Aan de rand van La Plata ligt de “Kinderrepubliek”, die op 26 november 1951 door President Perón werd geïnaugureerd. Het is het oudste thematische pretpark in Latijns-Amerika en, zo wordt zeer stellig beweerd, zou Walt Disney hebben geïnspireerd tot het ontwerpen en bouwen van Disneyland in Californië. Dat werd in 1955 geopend.Tussen de regels door lezend, begrijp ik dat het idee voor die Disneyparken intellectueel jatwerk is. De Kinderrepubliek heeft niet zozeer een commerciële, als wel een idealistische doelstelling, namelijk kinderen al spelend te leren welke rechten en plichten zij als burgers van een democratisch land hebben. Peronistisch idealisme. We rijden door de imposante poort de Republiek binnen. Geen Disney toegangsprijzen in La Plata, verre van dat. Tien Argentijnse Peso’s voor twee toegangsbewijzen plus parkeren. Ongeveer €2. Dat alle waar echter naar zijn geld is, wordt voor en in het eerste gebouw dat we aandoen gelijk al duidelijk. Het is de zetel van de regering van de Kinderrepubliek, die heel erg op een sprookjespaleis lijkt. Er steekt zelfs iets wat op een minaret lijkt uit het dak. Keurig borstbeeld van mevrouw Perón op het plein ervoor, keurig beeld van de Maagd van Luján, de andere beschermheilige van Argentinië, in de hal. Daarna slaat de lulligheid keihard toe. Op de begane grond zijn de kantoren van de ministers, naamplaat boven de deur, een korte uitleg wat het werkterrein van het ministerie is ernaast. Het interieur bestaat uit niet meer dan een kinderbureautje. Kamertje na kamertje is op dezelfde minimalistische manier ingericht. De kerk staat, zoals dat in Argentinië gebruikelijk is, naast het regeringsgebouw. Overheid en kerk, broeders in het kwaad.

Aan het einde van de dorpsstraat ligt de Plaza de las Americás. Aan dat plein is het Gerechtshof gevestigd, een radiostudio en het Parlementsgebouw – dat werd ontworpen met de Engelse “Houses of Parliament” als inspiratiebron. Jarenlang kon ik vanuit mijn kantoorraam de aan de overkant van de Theems gelegen Big Ben en het parlement bewonderen, het gebouw hier ziet eruit waarvoor soms op de titelrol van films of in boeken wordt gewaarschuwd: “iedere gelijkenis met de werkelijkheid berust op toeval”. Maar toegegeven, kinderen en ouders vinden het leuk in de Senaat en het Congres, waar – vooral rond de zetel van de voorzitter - aan de lopende band familiefoto’s worden gemaakt. Zowel in de gebouwen als buiten valt het achterstallige onderhoud op. Erg jammer. Naast het parlement een station waar met een treintje een rit over het terrein kan worden gemaakt “Capaciteit 55 personen. Kinderen van vier jaar en ouder en gepensioneerden moeten betalen”. Wij wandelen. Langs een kasteel, langs de kinderboerderij, langs de verlaten speeltuin. Waarvan de attracties pas na de lunch open gaan, zo vertelt een beambte. Kunnen kinderen die na de lunch in de draaimolen gaan spontaan over hun nek gaan, bedenk ik. Verder. Langs het fort en het kasteel. Langs het vliegveld waar het Daniel Santoro zowaar lukte om zijn Pulqui te lanceren vanaf de aanhangwagen van zijn auto. Heel erg kort, voor Santoro was het echter lang genoeg om van een succes te spreken.

De Kinderrepubliek heeft naast de luchthaven ook een natte haven waarin een stoere sleepboot ligt afgemeerd. Als het ding het doet, kan er een tochtje mee worden gemaakt. Vandaag niet “in verband met onderhoudswerkzaamheden”. Daardoor functioneert het zwembad midden in de zomer evenmin. Voor het paviljoen ligt een naar beneden gedonderd torentje. Zichtbaar verval alom. Het moet bijna lunchtijd zijn, op veel plaatsen wordt in de schaduw van de bomen een begin gemaakt met de picknick. Wij houden het voor gezien, er staat voor vandaag nog een andere Peronistisch attractie op het programma.

wordt vervolgd