OP ZOEK NAAR CHE - 6 (09032009)

Op het achtererf, in wat er uitziet als het voormalige washok, is een kleine exposie gewijd aan het bezoek aan, zo niet de pelgrimage naar, Alta Gracia van Fidel Castro en Hugo Chavez op 22juli 2006. Foto’s van de rondleiding door het huis en het tekenen van het gastenboek, waarin Hugo Chavez onder de handtekeningen van beide presidenten de beroemde uitspraak van Che “Patria o muerte. ?Hasta la Victoria Siempre!” heeft geschreven. De originele bladzijde ligt waarschijnlijk ergens in een kluis, in het museum is slechts een door een notaris gecertificeerde kopie te zien. “La presente imagen es copia fiel de su original y que obra ante mi”. In de museumwinkel liggen nog veel meer dingen die niet origineel zijn, waaronder flinke hoeveelheden van bij museumbezoekers kennelijk buitengewoon populaire sleutelhangers met de afbeelding van Che. De oude opslagruimte waar korte films over onze revolutionaire held worden vertoond, zit zo vol dat ik die maar oversla. Nog een laatste blik in het interieur en een foto van het monument met de eeuwige vlam op de veranda voor het huis. Op de witte muur erachter staat slordig met viltstift geschreven: “ze lieten je in de steek......voor heel lang......ze vielen je aan.....nog steeds .... nooit zullen ze je doven”. Ik twijfel nog steeds of het nu graffiti is of een deel van het monument. Terug in Buenos Aires verneem ik dat Arie Jan van Oostveen, de onbekende landgenoort en buurman van Che’s museum die me in 2003 mailde en aanmoedigde Alta Gracia te bezoeken, inmiddels is overleden.

Alvorens naar het 52 kilometer verder gelegen Villa General Belgrano af te reizen, toch dat torenhoge betonnen monument langs de provinciale weg naar de stad Córdoba maar even van dichtbij gaan bekijken. Het is het grafmonument van de Zwitserse actrice en aviatrice Myriam Stefford, die was getrouwd met de uit een schatrijke familie afkomstige Cordobese schrijver en politicus Raúl Barón Birza. Geen adel hoor, Báron Birza is zijn achternaam. Het begin van zijn biografie in de Wikipedia gaat er bij mij in als God’s woord in een zendeling, dit lijkt me een interessante man: “Raúl Barón Birza (geb. Córdoba, 1899 - † Buenos Aires, 17 augustus 1964) was een Argentijns schrijver en politicus van de Unión Cívica Radical). Na een bewogen privé- en openbaar leven, pleegde hij zelfmoord nadat hij zijn tweede echtgenote een glas zwavelzuur in het gezicht had gegooid”. Goed voorbeeld deed goed volgen, want naderhand zouden zowel zijn weduwe als een zoon en een dochter eveneens zelfmoord plegen. Zijn eerste vrouw Myriam Stefford, de artiestennaam van Rosa Margarita Rossi Hoffman, ontmoette Raúl in 1928 in Venetië. In 1930 trouwden ze daar in de San Marco kathedraal waarna ze naar Argentinië vertrokken. Op aandringen van haar echtgenoot, een enthousiast vliegenier, ging zij ook vliegen. Dat had ze beter niet kunnen doen. Een paar dagen voordat ze hun eerste trouwdag zouden vieren stortte ze neer bij het plaatsje Marayes in de noordelijke Argentijnse provincie San Juan en kwam om het leven. Voor een uitzonderlijk verlies moest een uitzonderlijk graf worden gebouwd. Wat je smaak ook is, de mijne is het niet, uitzonderlijk is het. Ingenieur Fausto Newton ontwierp het 82 meter hoge onding, dat een gestileerde vliegtuigvleugel moet verbeelden. En inderdaad, de foto een beetje schuin houden en het begint er op te lijken.

Het monument staat er verloren bij, onderhoud moet heel lang gelden voor het laatst zijn gepleegd. De olijfbomen die er omheen zouden hebben gestaan, zijn verdwenen. Vandalen, of zijn het grafschenners?, hebben de betonnen voet beklad, het kleine monumentje ernaast is ontdaan van alle bronzen plaquettes en de motor van het vliegtuig waarmee Myriam neerstortte. Een geluk bij een ongeluk is dat de grafkransen van beton zijn. In een ruimte onder in de toren – er is een trappenhuis met 237 treden naar het hoogste punt – is de grafkelder waarin Myriam Stefford ligt begraven. Haar naam staat op de toegangsdeur die van gepantserd staal lijkt te zijn gemaakt. Er zijn zichtbare sporen van pogingen tot inbraak. Al lang doen geruchten de ronde dat de grafkamer zou zijn ingericht met foto’s uit haar en hun leven, schilderijen. Zelfs haar juwelen – waaronder de diamant genaamd “Zuiderkruis” van 45 karaat - zouden zijn mee begraven. Om te voorkomen dat die gejat zullen worden, zou het beton er omheen zijn voorzien van explosieven. Een zwartmarmeren plaat met de tekst “Verdoemd is degene die deze rustplaats verstoort!” dient als afschrikwekker.

Genoeg gezien van Alta Gracia en omgeving. We hebben besloten vanavond in het nabijgelegen vakantiedorp Villa General Belgrano te overnachten. We rijden voor de afwisseling door een bebost en heuvelachtig gebied, de Sierras van Córdoba. Niks geen vlakke pampa’s meer en duizenden hectaren met soja beplante akkers. Veel meren, de stuwdam van Los Molinos. Kraampjes met lokale produkten langs de weg: honing, salami en leverworst. In het meer in de diepte liggen kleine platte drijvende bakken met een tentdakje er op, die zo mooi “casitas flotantes – drijvende huisjes” heten, van waaraf overdag wordt gevist. We dalen af naar het op 700 meter boven de zeespiegel gelegen stadje met als eerste taak een hotel te vinden. Al doende beginnen we ons te vergapen aan een Beiers dorp in Argentinië. Hotel Tirol is vol, Hotel Edelweiss is vol, Hotel Prater heeft kamers te over. Het ligt rustig aan de rand van de bebouwde kom, een goede basis voor de verdere kennismaking.

wordt vervolgd