TEGEN! (21052005)

Eén van de eerste Nederlandse stemmen “tegen” de Europese Grondwet is in de officiële oranje enveloppe onderweg naar Den Haag. Het is mijn stem die vorige week per luchtpost vanuit Buenos Aires werd verzonden. Het stembiljet werd door de “cartero - postbode” net bezorgd toen er zelfs in het verre Argentinië opwinding over de grondwet was ontstaan. De aanleiding? In bijlage II “Landen en Gebieden overzee waar deel III, titel IV van de grondwet toepasselijk is” staat een rijtje van over de hele aardbol verspreide mini-eilandjes die om louter financiële redenen perse niet onafhankelijk van het koloniale moederland willen worden. Vliegenpoepjes op de kaart als Sint Helena (Napoleon), Pitcairn (Muiterij op de Bounty), de Nederlandse Antillen (slavenhandel, drugsmokkel), Polynesische atollen (Franse proeven met atoombommen) en, wat mij betreft zeker niet onverwacht, de Falklandeilanden. President Kirchner, ministers, het parlement, kranten en het televisienieuws, iedereen was in rep en roer “Onze Malvinas voortaan bij Europa? Daar zijn wij tegen!” De tekst van de Europese Grondwet is al een hele tijd beschikbaar en makkelijk van het internet te plukken, dus waarom pas nu al deze verontwaardiging? De enige verzachtende omstandigheid die ik kan bedenken is dat al die eilandjes weggemoffeld zijn in “bijlage II” op pagina 400 van de (Nederlandse) tekst van de grondwet. Desalniettemin blijft het vreemd dat de Islas Malvinas, die zo’n 10.000 kilometer zuidelijker dan de zuidpunt van het oude werelddeel liggen, min of meer onder de werking Van de Europese grondwet zouden moeten gaan vallen.

President Kirchner is niet alleen tegen de Europese grondwet. “De tegendraadse buurman” noemt het Braziliaanse weekblad “Veja” hem. Hij wordt er van verdacht zowel jaloers te zijn op Brazilië als op zijn collega Lula da Silva. Op Brazilië omdat het met de Braziliaanse economie een heel stuk beter gaat dan met de Argentijnse. Op Lula omdat die regelmatig laat zien dat hij prima doorheeft hoe je van het leven kunt genieten, terwijl het overduidelijk is dat de saaie Kirchner daar absoluut geen kaas van heeft gegeten. Hij is gewoon een droogkloot zonder enig gevoel voor humor. In het dagblad Clarín beklaagde hij zich tijdens de kort geleden door de Brazilianen belegde “Zuid-Zuid conferentie” over hun vermeende ambities. “De Brazilianen willen werkelijk alles. Ze willen de voorzitter van de Wereld Handelsorganisatie leveren en die van de Wereld Voedselorganisatie, ze willen een zetel in de Veiligheidsraad van de Verneigde Natie, ze willen zelfs de nieuwe Paus!” Uiteraard is Argentinië daar tegen: Wat de Paus betreft zijn ze de Brazilianen zelfs een stap voor. In de Argentijnse stad Córdoba wonen wat achterneven van Ratzinger. Veel is het niet, maar het is beter dan helemaal niets.

De Argentijnse regering met de President voorop is eveneens zwaar tegen een uitspraak van het Arbitrage Instituut van de Wereldbank. Vorige week bepaalde dat Instituut dat Argentinië een schadevergoeding van 133 miljoen Dollar moet betalen aan het Amerikaanse gasbedrijf CMS in verband met geleden schade als gevolg van zowel de pesificatie, als het bevriezen van de tarieven in 2002. De uitspraak kan Argentinië een heleboel geld gaan kosten. Bij de privatisering van de nutsbedrijven, in de jaren 90 van de vorige eeuw, werd overeengekomen dat die dollarprijzen voor hun diensten mochten vragen en dat de prijzen zouden worden geïndexeerd op basis van de inflatie in de Verenigde Staten. Hartstikke gek dat inflatie in de VS de prijzen in Argentinië bepaalt, maar “afspraak is afspraak.” Zelfs al werd die afspraak gemaakt toen de Argentijnse bomen tot in de hemel groeiden en in de grondwet was vastgelegd dat de Argentijnse Peso voor eeuwig net zoveel waard zou zijn als de Dollar. Het ging goed totdat het goed fout ging. Collega´s vertellen wel eens met weemoed over de tijd toen het dankzij die sterkte peso voordeliger was om in Miami te gaan winkelen dan in Buenos Aires. Zelfs als je rekening hield met de reis- en verblijfkosten. Begin 2002, op het hoogtepunt van de economische crises, werd de peso gedevalueerd en werd een noodwet afgekondigd die bepaalde dat dollarcontracten voortaan pesocontracten zouden zijn en dat de prijzen niet zouden mogen worden verhoogd. Contractbreuk volgens de betrokken bedrijven. De Argentijnse regering wilde daar niets van weten “nood breekt wetten” nietwaar? Het Arbitrage Instituut denkt daar dus anders over en dat kan Argentinië miljarden dollars gaan kosten omdat nog tientallen andere processen lopen. President Kirchner kondigde daarom vast aan dat wat er ook mag gebeuren, de Argentijnse staat geen cent zal betalen. Hij bedacht ter plekke een nieuwe wet die bepaalt dat iedere uitspraak van het Arbitrage Instituut door een Argentijnse rechtbank moet worden bekrachtigd, voordat er zal worden betaald. Dat is een heel stuk voordeliger, omdat die Rechtbanken niet bepaald bekend staan om hun onafhankelijkheid. Ongelukkigerwijs bevestigt Kirchner tegenover potentiële buitenlandse investeerders dat hun contracten net zoveel waard zijn als het papier waarop ze zijn geschreven. Niet zo best voor een land dat die investeringen keihard nodig heeft.

Naast Brazilië, de Europese Gemeenschap en de Wereldbank, gaat het met Chili, het buurland aan de andere kant van de Andes, evenmin naar wens. Op de jaarlijkse boekenbeurs van Buenos Aires haalde een Chileense uitgever het in zijn hoofd om folders te verspreiden met een kaartje waarop Vuurland als Chileens grondgebied stond afgebeeld. De folders werden snel uit de roulatie genomen, maar eens te meer werd het bewijs geleverd dat de territoriale integriteit van Argentinië aan alle kanten wordt bedreigd. Als deeltijd Argentijn ben ik uiteraard solidair met mijn tijdelijke landgenoten en verzet me met het enige wapen waarover ik beschik: mijn stem “tegen” de Europese Grondwet.