LITS-JUMEAUX (28042004)

Het leek me wel een romantisch idee. Nadat mijn geliefde op familiebezoek in Nigeria was geweest, onderbrak zij haar terugreis naar Rio de Janeiro om haar vrienden die in Londen wonen op te zoeken. Zelf had ik er behoefte aan om de hitte van de Braziliaanse zomer een wee of zo te verruilen voor de Nederlandse kou, om daarna samen met haar terug te vliegen. Daarvoor zou ik dan wel met British Airways moeten vliegen, iets dat ik na slechte ervaringen in het verleden met flinke tegenzin deed. Die vlucht, op 14 februari 2001 - Valentijnsdag, staat in mijn geheugen gegrift.

Het vliegtuig vertrok mooi op tijd om 10 uur ’s avonds van Gatwick. Rond middernacht waren we gevoederd en gedrenkt, we vlogen “cattle class”, de cabineverlichting werd gedimd. Terwijl de meeste passagiers probeerden om wat te slapen, vroeg de gezagvoerder of er een dokter aan boord was. Ongeveer een uur later werd een noodlanding op het dichtstbijzijnde internationale vliegveld aangekondigd, de dokter had geconstateerd dat een zieke medepassagier urgent in een ziekenhuis moest worden opgenomen. In plaats van rechtsaf richting Brazilië te koersen, vlogen we linksaf naar Tenerife. De “ernstige zieke” en zijn echtgenote wandelden opvallend opgewekt van boord, er was niet eens een brancard nodig. De “patiënt” was zelfs in staat zijn eigen handbagage te dragen.

Het lijden van de “zieke” kon nu worden verzacht. Voor hen die aan boord bleven, zou het lijden nu pas gaan beginnen. Het vliegtuig moest brandstof bijtanken omdat we anders Brazilië niet zouden halen. Het vliegveld was ’s nachts echter gesloten en het duurde een tijdje voordat er een tankauto met chauffeur was gevonden. Wij zaten naast het kantoortje van de purser en waren getuige van de discussie of er eigenlijk wel kon worden doorgevlogen, overuren en zo. Op Tenerife overnachten misschien? Volgens de gezagvoerder deed BA daar alle mogelijke moeite voor. Jammer genoeg waren er problemen met de paspoortcontrole, viel het niet mee om een hotel te regelen en was het vinden van vervoer naar dat nog onbekende hotel erg moeilijk. Na uren wachten, we mochten het vliegtuig niet uit, werd omgeroepen dat we om “operationele redenen” naar Gatwick terug zouden vliegen. Op het moment dat we in Rio hadden moeten landen, stonden we twaalf uur na vertrek weer in Londen.

Tot overmaat van ramp was er geen andere bemanning beschikbaar, om drie uur ’s middags zouden we pas opnieuw kunnen vertrekken. Er werd voor eten en drinken gezorgd, we konden douchen en naar huis bellen. Om drie uur ontbraken er tien passagiers, voor wie vijf uur wachten niet genoeg was geweest om al hun belastingvrije inkopen te doen. Uiteindelijk vertrokken we om vier uur en kwamen met bijna vierentwintig uur vertraging in Rio de Janeiro aan. Een maand later ontvingen we een slijmerige brief met verontschuldigen van British Airways én het aanbod voor een gratis retourticket naar een bestemming naar keuze om het weer goed te maken. Mijn geliefde kreeg zodoende een extra trip naar Nigeria in de schoot geworpen, ik heb geen gebruik van het aanbod gemaakt. Ik wilde nooit meer met BA vliegen, tenzij ik daartoe zou worden gedwongen. Dit weekeinde was het zover.

“Er zijn geen stoelen aan het raam of het gangpad meer” wordt mij bij het inchecken gemeld. Wat dat betekent, ontdek ik pas als ik mijn stoel in het vliegtuig heb gevonden. Sinds een paar jaar heeft British Airways stoelen die in bedden kunnen worden veranderd. Ik had er van gehoord, maar het nog nooit gezien. De opstelling van de stoelen is behoorlijk onconventioneel: aan de raamkant twee keer twee stoelen, in het midden vier. De stoelen zijn niet al te breed, lang niet zo breed als die in de “klassieke” business class en ze staan om en om met de vliegrichting mee en tegen de vliegrichting in! Ik ga achteruit vliegen. Mijn linker buurman is onzichtbaar, die zit namelijk verscholen achter een “privacy screen” in de vorm van een flinke Chinese waaier. Dit kamerscherm ontbreekt tussen de twee middelste stoelen, die slechts worden gescheiden door een lage leuning. Als deze stoelen ’s nachts in de slaapstand worden gezet, overvalt me het gevoel alsof ik met mijn overigens aardige buurman in een lits-jumeaux lig te slapen.

Een rare ervaring dat achteruit opstijgen en landen, vooral ook omdat er op geen enkele manier uit een raampje kan worden gekeken. En uiteraard werkt er weer eens iets niet. Aan het begin van een vliegreis van bijna 19 uur kan ik kiezen tussen het kijken naar een stomme film of te “luisteren” naar muziekkanalen zonder muziek. Een steward houdt een half uur lang vol dat de “inflight entertainment” nog niet is gestart, voordat hij toegeeft dat er iets mis is. De boordwerktuigkundige komt langs om te informeren wat er aan de hand is. “We zullen er tijdens de tussenlanding in São Paulo naar laten kijken.” Wat zijn Britten toch goed in het geven van nietszeggende antwoorden. Gelukkig kan ik de Braziliaanse technicus in zijn eigen taal uitleggen wat er niet werkt, hij lost het in minder dan vijf minuten op. Mijn buurman Bart, een Vlaming die in Chili woont, is een prettige reisgenoot. We kunnen beiden voor de verandering onze moedertaal weer eens oefenen, dat maakt het met hem bijna in één bed te moeten slapen een heel stuk draaglijker.

Wat ik zodoende heb geleerd is dat als je met BA reist, je ruim van te voren je stoel moet reserveren. Eenmaal in Londen geef ik dat gelijk telefonisch door aan mijn geliefde. Zij vliegt het volgende weekeinde met British Airways richting Nigeria. Ik moet er niet aan denken dat zij, net zoals ik vannacht, haar bed dan min of meer “noodgedwongen” met een vreemde vent zou moeten delen.