DIA PERONISTA (30-07-2003)

De 51ste sterfdag van Evita Perón is een echte “dia Peronista” een zonnige winterse dag. “Dia Peronista” is een uitdrukking die ik van mijn vaste taxichauffeur Roque heb geleerd. Een mooie dag, een dag dat de zon schijnt, een dag dat alles meezit is een “dia Peronista.” “Maak van iedere dag een “dia Peronista” las ik kort geleden op een oude propagandaposter van de Peronistische partij. Op die zonnige poster stond wie anders afgebeeld dan Evita. Ze was druk bezig met het verrichten van “goede werken” voor kinderen en bejaarden en veranderde zodoende voor hen een doodgewone dag in “dia Peronista”!

Juli is helemaal de maand van de Peróns. Zowel de sterfdag van Evita als die van de naamgever van het Peronisme worden dan herdacht. Die van de ex-president op 1 juli, die van Evita op 26 juli. Dit jaar krijgen we als extraatje de 69 jarige Marta Holgada in de schoot geworpen. Zij houdt bij hoog en bij laag vol een dochter van Perón te zijn en wil dit via een DNA test bewijzen. De zeer gezette Marta “ik heb nog nooit een vrouw met zulke grote borsten gezien” vertelde een vrouwelijke kennis, was de afgelopen weken veelvuldig op de tv. Ze lijkt ontegenzeggelijk sprekend op Perón en op diens moeder. Voor de test moet het stoffelijk overschot van de ex-president worden opgegraven, iets waar tegen zijn weduwe Isabelita zich fel verzet. Geen enkel argument wordt geschuwd om deze “grafschennis” te voorkomen. “Perón was impotent als gevolg van een verkeersongeluk” beweert haar advocaat met grote stelligheid. “Flauwe kul” verklaart zijn vroegere uroloog. “Hij was maar een van zijn twee ballen kwijt geraakt en was nog prima in staat om kinderen te verwekken. In 1938 assisteerde ik bij de geboorte van een buitenechtelijke baby van Perón. Hij vertrouwde hij toen toe dat ie vier jaar eerder ook al eens vader van een dochter was geworden.” Wat een gelukkig toeval, 1934 is het geboortejaar van Marta Holgada!

Eerder deze maand ben ik al bij het graf van Perón op de begraafplaats Chacarita langs geweest. Vandaag ga ik op bedevaart naar de laatste rustplaats van Evita op de begraafplaats la Recoleta. Het is er behoorlijk druk. Veel kransen en veel mensen in het nauwe straatje waar zij is begraven. Er worden weesgegroetjes gebeden en herinneringen aan haar leven opgehaald. Ik ontmoet er Alicia, een zwaar opgemaakte vrouw van middelbare leeftijd, die dik aangezet Amerikaans Engels spreekt. “Waarom is het hier zo verschrikkelijk druk, is dat altijd zo?” vraagt ze zich hardop af. “Vandaag is de sterfdag van Evita” vertel ik haar. We praten wat totdat zij mij vraagt “Waar denk je dat ik vandaan kom? Dat raad je nooit!” Ik heb inderdaad geen flauw idee. “Ik ben Argentijnse” onthult ze. “Ik heet Alicia en dit is mijn vriendin Carroll uit Miami. Wie ben jij en hoe weet dit allemaal?” Ze is 64 en is, na bijna 45 jaar in het buitenland te hebben gewoond, een paar maanden geleden teruggekeerd in Buenos Aires. “Ik ben bezig om de stad opnieuw te ontdekken.” Ze vertelt hoe bij haar op school het door Evita geschreven boek “La Razón de mi Vida” dat goed Messiaans dient te worden vertaald als “De Reden van mijn Bestaan“ moest worden bestudeerd en dat je werd overhoord. Hoe op een gegeven moment het gerucht de ronde deed dat Generaal Perón zijn mannen langs de openbare scholen stuurde om jonge meisje voor hem op te pikken en dat haar ouders haar toen naar een privé school hadden gedaan. Hoe de joodse familie uiteindelijk naar Rome was geëmigreerd omdat zij zich bedreigd voelden. “Er kwamen steeds meer gevluchte nazi’s naar Buenos Aires en het Peronisme werd kreeg erg veel fascistische trekken. Mijn ouders waren bang dat in Argentinië met de Joden hetzelfde zou overkomen als in Europa was gebeurd.”

Met de herinneringen van Alicia nog in gedachten, doe ik mijzelf op de weg terug naar huis het boek “Manual del Niño Peronista - Handboek voor het Peronistische Kind” van de beeldende kunstenaar Daniel Santoro cadeau. Met zijn kunst probeert Santoro de dromen van Evita over een peronistische, dat is een veel betere, samenleving vorm te geven. Een cynische knipoog van bijna 200 bladzijden. Laat de kinderkens tot mij komen en Socialistisch Realisme à la Hitler Duitsland samen in één band.

De dag wordt besloten met een fakkeloptocht naar het vroegere Ministerie van Publieke Werken. Een symbolische plek. Tijdens een gigantische massademonstratie maakte Evita daar in 1952 bekend geen kandidaat vice-president te willen worden. Ik ben wat aan de late kant en toch mooi op tijd. Er waait een ijskoude wind, de voorbode van de voorspelde regenbuien? “Compañeros! Compañeros!” klinkt er dwingend door de luidsprekers. Er wordt geprobeerd “ongedisciplineerde” kameraden, die het al voor gezien houden, tot de orde te roepen. “Niemand wordt geacht weg te gaan voor 20 uur 25!” Vijf voor half negen gaat het door me heen, het tijdstip waarop Evita stierf. “Compañeros toon wat meer respect!” Het kan de kameraden niet stoppen, respecteren doe je nu eenmaal niet op commando. Om 20 uur 25 wordt een minuut stilte in acht genomen. De demonstranten maken het “V” teken en scanderen “Se siente, se siente, Evita está presente - je voelt het, je voelt het, Evita is aanwezig!” Tien minuten later is de demonstratie voorbij en komt het verkeer weer op gang. Tot volgend jaar, zelfde tijden, zelfde plaatsen.