BRAZILIAANSE VOOROORDELEN (16-05-2003)

"Wat verschrikkelijk, dat heb je niet verdiend!" Zo reageerden mijn Braziliaanse collega's toen ik vertelde dat mijn volgende baan in Buenos Aires zou zijn. Alsof ik naar een strafkamp werd gestuurd. Hun reactie was wel te begrijpen, de gemiddelde Braziliaan vindt de gemiddelde Argentijn op zijn minst een arrogante klootzak. Dat hebben de Argentijnen aan zichzelf te danken. Tijdens hun "wirtschaftswunder" van de jaren 90 gedroegen zij zich in Zuid Amerika op dezelfde manier als de Duitsers met hun D-marken in Europa in de jaren 60 en 70. Dikke auto's, grote bek en vooral goed laten merken dat je poen hebt. Dat laatste deden de Argentijnen jarenlang vol overgave aan de stranden in het zuiden van Brazilië en in Uruguay.

Voor mij was de beslissing om naar Buenos Aires te gaan niet zo moeilijk, het alternatief was Hamburg. Volgens onze Rotterdamse buurman bestaat er nauwelijks verschil tussen beide steden. "In Buenos Aires kan je net zo goed met Duits terecht als in Hamburg" verzekerde hij mij. En inderdaad, de kiosk naast onze voordeur verkoopt het "Argentinisches Tageblatt" waarvan het hoofdkantoor niet veel verderop in een statig pand huist. Daar houdt het meteen op, want het is gewoon Spaans spreken geblazen in Argentinië.

Het was niet de eerste keer dat ik in een "verschrikkelijk" land ging werken. Als bezoekende collega's in Lagos hoorden hoe lang ik al in Nigeria werkte, werd direct gevraagd wat ik misdaan had om zo te worden gestraft. Zelf had ik het er prima naar mijn zin. Mijn neef Arjan, die een jaar of veertien in Rio de Janeiro heeft gewoond en toegeeft nog nooit in Buenos Aires te zijn geweest, weet wel precies te vertellen wat er zo al mis is met Argentijnen. Als een volleerde Braziliaan vraagt hij zich af waarom men in Europa zoveel aandacht aan Argentinië besteedt. "Argentijnen hebben niets anders te bieden dan hete lucht!" of "De beste deal die je volgens een Braziliaan kunt doen, is een Argentijn te kopen voor wat hij waard is om hem door te verkopen voor wat deze Argentijn denkt waard te zijn." Oftewel Argentijnen lopen over van eigendunk.

"Wat hebben ze in Argentinië nou, dat ze in Brazilië niet hebben?" zo vraagt mijn neef zich af. "Waar maken ze zich eigenlijk zo druk over? Vlees? dat heb je in Rio ook. Tango? Aardig voor toeristen, maar op wat bejaarden na danst niemand het meer. Nee dan de Braziliaanse Samba, die wordt haast door iedereen gedanst. Over voetbal wil hij het niet eens hebben, vijf wereldtitels spreken voor zichzelf. Rio is bovendien veel mooier dan Buenos Aires. Hoe durven de Argentijnen hun mond open te doen, terwijl er Brazilië is?"

"A cidade maravilhosa" zoals Rio door de Cariocas, de inwoners van de stad, wordt genoemd, is op het oog inderdaad een aangename stad. Als een wulpse vrouw ligt Rio lui uitgestrekt tussen de stranden van de Atlantische Oceaan en de heuvels, de morros. Van noord tot zuid zijn dat zo´n 70 kilometers als ik me het goed herinner. Op de morros zijn honderden favelas gebouwd waarin veel armoede heerst en de drugsbazen een terreurbewind uitoefenen. Dag in dag uit zie ik in Buenos Aires op het Braziliaanse tv-journaal hoe zwaar bewapende soldaten en politiemannen een burgeroorlog proberen te winnen. Nee dan Buenos Aires. Er is jammer genoeg geen strand, maar er zijn gelukkig ook geen heuvels waarop favelas groeien, "de villas - de sloppenwijken" liggen netjes aan de rand van de stad, geheel buiten het gezichtsveld van de beter gesitueerde porteños. Wat niet weet, wat niet deert en het is zo in de stad een heel stuk veiliger bovendien.

Niet alleen in dat opzicht is Buenos Aires een goed geordende stad. In Rio denkt iedereen die in een auto gaat zitten, dat hij een Ayrton Senna of een Rubens Barichello is en dat de openbare weg een racebaan is. Het verkeer in Buenos Aires is een heel stuk gezapiger, wel zo lekker. Het is waar dat we het aangename klimaat van Rio node missen. In Buenos Aires is het soms zelfs bijna koud voor iemand die lang in landen met een lekker warm klimaat heeft gewoond. Als mijn tropische geliefde een dikke trui aandoet, lopen de Argentijnen al met hun bontjas aan. Eigenlijk zijn Argentijnen ook nog eens aanstellers. Maar daarvan zijn er in Brazilië ook zat, er gaat geen dag voorbij dat er op de televisie eens even niet wordt gehuild. Roer in een vraaggesprek met een beroemdheid de kinderen of de ouders aan en de tranen beginnen te vloeien.

Rio de Janeiro ziet letterlijk zwart van de opgewekte en optimistische Brazilianen. In Buenos Aires wonen net zoveel zwartkijkende pessimistische Europeanen die toevallig een Argentijns paspoort hebben. Zelden gaan er meer dan tien minuten voorbij voordat een porteño onthult dat hij ook een Italiaans, Spaans of wat dan ook voor paspoort heeft. Argentijnen zijn de Belgen van Zuid Amerika, eigenlijk bestaan ze niet eens.

Ondanks de charme en de afwisseling en het lekkere weer van Rio de Janeiro en ondanks de 13 miljoen Argentijnen is Buenos Aires een prettige stad om in te wonen. De musea, de parken, de theaters, het aanbod is gevarieerd én betaalbaar. Veel beter dan in Rio. Het gemis van het Carnaval wordt ten dele goedgemaakt door de niet minder opwindende dagelijkse demonstraties, hoewel ik moet toegeven dat deze heel wat minder sensueel ogen. Wat je ook kan zeggen van Buenos Aires, saai is het er haast nooit. Dus beste neef kom eens logeren. Dan gaan we naar een moderne tangoshow in een illegale tangosalon of naar een concert in een mooi theater. Na afloop kunnen we in een goed restaurant "bife de lomo" de lekkerste Argentijnse biefstuk gaan eten en tongstrelende Argentijnse rode wijn drinken. Ik beloof je bij de koffie Argentijnse likeur te zullen aanbieden waarmee je al je Braziliaanse vooroordelen kunt wegspoelen. Wanneer kom je?