FEESTDAGEN (19-08-2002)

Op 17 augustus wordt in Argentinië de sterfdag van Generaal José de San Martín herdacht, de Vader des Vaderlands en de Libertador, de bevrijder, van Chili en Peru. De Generaal stierf in 1850 in zelf verkozen ballingschap in Boulogne sur Mer in Frankrijk, maar alleen een kniesoor staat daar wat langer bij stil. Het is een feestdag, maar toch ook weer niet, want omdat 17 augustus dit jaar op een zaterdag valt, hebben wij op maandag nog eens een vrije dag. Een lekker lang weekeinde, maar wat verwarrend. Telkens als we naar een ander buitenland verhuizen, slaat de feestdagenverwarring opnieuw toe.

Engeland was redelijk eenvoudig. Het was even wennen aan de Bank Holidays, maar zo was het ook even wennen dat bijna alle "tweede dagen" Pasen en Pinksteren, alsook Hemelvaartsdag werden overgeslagen. Tweede Kerstdag veranderde in Boxing Day, maar Koninginnedag en Bevrijdingsdag vielen voortaan tussen de wal en het schip. Een beetje zuinigjes allemaal, bijna Schots.

In Gabon had President Bongo kort voor mijn verhuizing naar dat land besloten, dat het economisch aantrekkelijker was om Moslim te zijn dan Katholiek. Het gevolg van zijn bekering was dat voortaan naast de Christelijke ook de Islamitische feestdagen nationale vrije dagen werden. De "verschuivende feestdagen" van de Moslims, die worden bepaald aan de hand van de maanmaand en afhankelijk zijn van het zien van de nieuwe maan, zorgden bij mij voor wat aanloopproblemen. Ik wist nog niet dat de vrije dag pas de avond ervoor op het televisiejournaal werd aangekondigd, met als gevolg dat ik de eerste de beste Moslim vrije dag als enige op kantoor verscheen. Daarna nooit meer. Een andere Gabonese bonus was dat het vieren van de onafhankelijkheidsdag drie vrije dagen lang duurde.

Nigeria was min of meer van hetzelfde laken een pak. Christelijke feestdagen, Moslim feestdagen, de 1ste mei en de onafhankelijksdag. Geen Tweede Paasdag of Tweede Pinksterdag, Goede Vrijdag of Hemelvaartsdag, maar wel Id al-Kabir, Id al-Fitr en Id al-Malud. In de goede tijden werden de Moslim feestdagen die tijdens een weekeinde vielen "gecompenseerd" met de werkdagen erna, totdat er een strengere regering kwam die vond dat dit soort dagen gewoon moesten worden gevierd op de dag zelf. Moslims in oproer, dit was discriminatie want Christenen hadden bijna altijd een lang weekeinde. Hoe het uiteindelijk is afgelopen, herinner ik me niet meer. In Nigeria hadden we erg veel vrije- en vakantiedagen en in het veen let je nu eenmaal niet zo erg op een turfje.

In Brazilië heb je soorten feestdagen. De nationale feestdagen, maar ook feestdagen die afhankelijk zijn van de deelstaat of de stad waarin je woont. Nergens anders dan in Rio is de naamdag van São Sebastião op 20 januari een vrije dag en als bedrijf vierden we op 21 oktober de Dia do Comerciário mee, de enige dag van het jaar dat vrijwel alle winkels zijn gesloten. Carnaval was het allerleukste. Op vrijdagmiddag stopten we dan met werken en hoefden niet weer terug naar kantoor tot de volgende week donderdag. Veel bedrijven gaven gewoon de hele week vrijaf, een buitengewoon practische aanpak, want tijdens deze week liep de arbeidsproduktiviteit toch al haast terug naar nul. Een paar andere bizondere feestdagen in Brazilië waren Tiradentes (21 april), de naamdag van de Braziliaanse beschermheilige Nossa Senhora Aparecida (12 oktober) en de Nationale Dag van de Zwarte Bewustzijn (20 november) de dag die in Rio de Janeiro beter bekend is als "Zumbi."

En dan nu Argentinië, waar we er bijna een jaar met nieuwe vrije dagen op hebben zitten. Alle "tweede" feestdagen Pasen, Pinksteren en Kerstmis worden overgeslagen, net zoals Hemelvaartsdag. Goede Vrijdag doet weer mee. Aller Zielen (2 november) dat in Brazilië wel wordt gevierd, is in het goed katholieke Argentinië geen feestdag. Omgekeerd wordt in Brazilië op 15 oktober "de ontdekking van Amerika" niet gevierd. De echte Argentijnse vrije dagen zijn de herdenking van de gevallenen van de Falklandsoorlog op 2 april, de dag waarop Argentinië zich losmaakte van Spanje op 25 mei, de Día de la Bandera - Dag van de Vlag op 20 juni, Onafhankelijkheidsdag op 9 juli, de sterfdag van Generaal San Martín op 17 augustus en op 8 december de dag van de Argentijnse beschermheilige de Maagd van Luján. Het is ons nog steeds niet helemaal duidelijk wanneer een vrije dag aan een weekeinde wordt geplakt dan wel op de dag zelf wordt gevierd. Tot onze opluchting geldt dit niet voor dagen die ook elders in de wereld worden gevierd, Nieuwjaarsdag valt dus ook in Argentinië gewoon op 1 januari.

"Feriados" zo heten vrije dagen of feestdagen in het Spaans, maar soms betekent het hier iets heel anders. In de eerste maanden van dit jaar, decreteerde de regering om de haverklap een "feriado bancario." Hoewel dit naar het Engels vertaalt "bank holiday" betekent, waren het voor de Argentijnen "feestdagen" van de ergste soort, omdat op deze manier de banken werd verboden om te open te gaan. Tijdens deze "vrije dagen" kon niemand over zijn of haar banktegoed beschikken. Wat dat betreft zijn wij 100% aangepast. Om onverwachte "feriados bancarios" te omzeilen, halen wij net zoals de meeste andere Argentijnen met werk, op betaaldag ons hele salaris van de bank en bewaren het geld thuis onder onze matras. En wat de andere vrije dagen betreft, geven mijn collega's op tijd een seintje dat ik zoals vandaag, de dag dat de sterfdag van Generaal San Martín wordt herdacht, beter thuis kan blijven.