ROODLICHTARTIESTEN (05-03-2002)

Nee, nee, dit gaat hier niet over de dames op de Amsterdamse Wallen of zo, dit gaat over een ander soort straatartiesten. Dit gaat over artiesten die als de verkeerslichten op rood gaan aan hun optreden beginnen voor de wachtende automobilisten.

Het laatste jaar dat wij in Rio de Janeiro woonden, werd het wachten voor de stoplichten bij ons in de buurt haast met de dag leuker. Het aantal jongetjes dat met oude tennisballen ernstige pogingen begon te doen om voor jongleur door te gaan, groeide met de week. Licht op rood, snel de straat op en vlug een "optreden" voor de wachtende automobilisten verzorgen. Hoe lang ze ballen in de lucht hielden, was afhankelijk van de tijd dat een licht op rood stond en de tijd die er daarna nodig was om geld te collecteren. De wat meer geroutineerde roodlichtartiesten deden het best aardig, hadden een afgeronde dertig of vijfenveertig seconden act en wisten in de resterende roodlicht seconden bij de voor in de rij staande automobilisten hun gage op te halen. De jongere kinderen die, inhakend op dit kennelijk sukses, daarna door hun ouders de straat op werden gestuurd om ook een graantje mee te pikken, hadden meer tijd nodig om de ballen op te rapen dan dat ze die in de lucht konden houden. Dit waren de daglicht optredens.
Tijdens de avond was het vaak veel gezelliger en leek het soms wel of er een circusschool aan het repeteren was: Jongeurs met ballen of kegels, de clown met de balanceeract op de "fiets met één wiel" en wat voor mij beslist het hoogtepunt was in de duisternis: de vuurspugers en de vuurzwaaiers die het spectaculairste optreden van allemaal verzorgden. Vuurspugen komt mooi uit tegen de donkere avondhemel, maar het vuurzwaaien, een soort vendelzwaaien met een aantal aan touwen hangende olielampjes, dat maakte pas écht indruk, ´t was soms net laaghangend vuurwerk. Op zulke avonden vonden we eigenlijk dat we boften om in een wat langere file voor het verkeerslicht terecht te komen, want dan konden we het optreden zelfs twee of drie keer zien!

Eenmaal aangekomen in Argentinië, blijkt het zowaar om een Latijns Amerikaans fenomeen te gaan. Het staat nog wat in de kinderschoenen en is nog niet zo wijd verbreid is als in Rio. Maar het zijn de zelfde snotneuzende jongentjes die ook in Buenos Aires gedurende de dag voor de rode stoplichten met tennisballen in de weer zijn en net als in Rio moeten zij ook hier concurreren met bedelaars en straathandelaren. Vuurspugers en zwaaiers heb ik nog niet gezien, maar dat moet een kwestie van tijd zijn. Hoewel…… het weer in Rio is wel een heel stuk lekkerder voor dit soort avondshows, in Buenos Aires zijn de avonden nogal eens kil.

Gelukkig onderscheidt Buenos Aires zich van Rio met een zeer speciaal roodlicht optreden dat ik afgelopen zaterdag rond het het middaguur vlak bij de televisiestudios van Canal 7 aan de Avenida del Libertador ontdekte.

De artiest die er in de warme zon optreedt, heeft het kruispunt ongetwijfeld geselecteerd na een zorgvuldige vergelijkend roodlicht-onderzoek. Libertador is een belangrijke verkeersader met een soort groene golf waarbij de verkeerslichten lekker lang op groen staan. Het logische gevolg hiervan is dat de lichten van de kleinere kruisende wegen lekker lang op rood staan. Dit geeft de artiest ruim de tijd om op te treden én ruim de tijd om zijn gage te incasseren. Ik was aan de wandel en hoorde en zag hem al van enige afstand aan het werk: een trompettist. Swingend stond deze witte Satchmo op de zebra de longen uit zijn lijf te blazen, maar veel sukses had ie zo te zien niet. De meeste automobilisten hadden de raampjes dicht en de airconditioning aan en hoorden waarschijnlijk niets van het trompetgeschal. Toen hij vlak voordat de lichten weer op groen zouden gaan met de pet rondging, haalde hij zo te zien dan ook niets op. In zijn businessplan had de artiest een cruciaal punt over het hoofd gezien, zowel om gehoord te worden als om te geld te vangen, dienen te raampjes van de auto's open te zijn. Wat men in Rio al lang weet, leert men in het langzaam maar zeker armer wordende Buenos Aires noodgedwongen in de harde praktijk: alleen visuele roodlicht optredens kunnen vanuit een gesloten auto worden gevolgd en leveren geld op. De zwetende trompettist op het zebrapad had zijn fout redelijk snel door, want toen ik een half uur later op weg terug naar huis weer langs het kruispunt kwam, was hij inmiddels met de muziek mee. Vertrokken dus.